Zolpidem is een slaapmiddel dat wordt gebruikt bij ernstige slapeloosheid. Het werkt relatief snel en kan helpen om gemakkelijker in slaap te vallen. Naast het gewenste slaapbevorderende effect kunnen echter ook bijwerkingen van zolpidem optreden.
Niet iedereen krijgt dezelfde klachten. Sommige mensen merken nauwelijks bijwerkingen, terwijl anderen bijvoorbeeld de volgende ochtend nog suf, duizelig of minder alert zijn. Ook de dosering, leeftijd, andere medicijnen en het gebruik van alcohol kunnen invloed hebben.
In dit artikel lees je welke zolpidem bijwerkingen kunnen voorkomen, waarom sommige klachten pas de volgende ochtend merkbaar zijn en wanneer het verstandig is om extra voorzichtig te zijn.
Welke bijwerkingen kan zolpidem geven?
Zolpidem heeft een dempende werking op het centrale zenuwstelsel. Dat is nodig voor het slaapbevorderende effect, maar kan tegelijkertijd klachten veroorzaken.
Bekende bijwerkingen zijn onder andere:
- sufheid en slaperigheid;
- vermoeidheid;
- duizeligheid;
- hoofdpijn;
- verminderd concentratie- en reactievermogen;
- misselijkheid, buikpijn, diarree of braken;
- nachtmerries;
- geheugenproblemen;
- verwardheid;
- slaapwandelen of ander gedrag tijdens de slaap.
Welke klachten iemand ervaart en hoe sterk die zijn, verschilt per persoon.
Sufheid en slaperigheid de volgende ochtend
Een van de belangrijkste zolpidem bijwerkingen is sufheid.
Hoewel zolpidem relatief kort werkt, kan het effect bij sommige mensen de volgende ochtend nog merkbaar zijn. Je kunt je bijvoorbeeld minder scherp voelen, moeite hebben met concentreren of langzamer reageren.
Dit is vooral belangrijk bij activiteiten waarbij volledige alertheid nodig is, zoals autorijden of het bedienen van machines.
Na inname van zolpidem moet er voldoende tijd beschikbaar zijn om ongestoord te slapen. In Nederland wordt geadviseerd om minimaal acht uur na inname niet te rijden en ook daarna alleen te rijden wanneer je geen last meer hebt van bijwerkingen.
Wil je meer weten over de werkingsduur? Lees dan ook Hoe lang werkt zolpidem en waarom kun je de volgende ochtend nog suf zijn?
Duizeligheid en hoofdpijn
Duizeligheid en hoofdpijn behoren eveneens tot de bekende bijwerkingen van zolpidem.
Duizeligheid kan vooral lastig zijn wanneer je ’s nachts uit bed komt. Bij ouderen verdient dit extra aandacht, omdat slaapmiddelen het risico op vallen kunnen verhogen.
Sta daarom voorzichtig op wanneer je merkt dat je na het innemen van zolpidem duizelig of instabiel bent.
Geheugenproblemen door zolpidem
Zolpidem kan invloed hebben op het geheugen.
Een bekende mogelijke bijwerking is anterograde amnesie. Dat betekent dat gebeurtenissen die plaatsvinden nadat het medicijn is ingenomen later niet of slechts gedeeltelijk worden herinnerd.
De kans hierop kan toenemen wanneer iemand na de inname niet voldoende lang slaapt.
Daarom hoort zolpidem vlak voor het slapengaan te worden ingenomen en is het belangrijk dat er voldoende tijd beschikbaar is voor een volledige nachtrust.
Slaapwandelen en complex slaapgedrag
Een bijzondere bijwerking van zolpidem is gedrag tijdens de slaap waarvan iemand zich de volgende ochtend weinig of niets kan herinneren.
Voorbeelden zijn:
- slaapwandelen;
- ’s nachts eten;
- activiteiten uitvoeren terwijl iemand niet volledig wakker is.
Dergelijk gedrag komt niet bij iedereen voor, maar moet serieus worden genomen.
Wanneer slaapwandelen of vergelijkbaar gedrag tijdens het gebruik van zolpidem optreedt, is het belangrijk hierover direct contact op te nemen met een arts. Alcohol en andere middelen die het centrale zenuwstelsel dempen kunnen het risico verder verhogen.
Nachtmerries en onrust
Hoewel zolpidem juist wordt gebruikt om de slaap te bevorderen, kunnen bij sommige mensen veranderingen in de slaap optreden.
Daarbij kunnen onder andere nachtmerries, onrust of zelfs een tijdelijke verergering van slapeloosheid voorkomen.
In zeldzamere gevallen kunnen tegenovergestelde reacties ontstaan, zoals:
- sterke onrust;
- prikkelbaarheid;
- agressief gedrag;
- hallucinaties;
- verwardheid.
Vooral ouderen kunnen gevoeliger zijn voor dergelijke reacties.
Bij opvallende veranderingen in gedrag of bewustzijn is het verstandig een arts te raadplegen.
Maag- en darmklachten
Zolpidem kan daarnaast klachten van het maag-darmstelsel veroorzaken.
Voorbeelden zijn:
- misselijkheid;
- buikpijn;
- diarree;
- braken.
Deze klachten zijn meestal niet ernstig, maar wanneer ze aanhouden of sterk zijn, is overleg met een arts of apotheker verstandig.
Zolpidem en alcohol
Alcohol en zolpidem versterken elkaars versuffende werking.
Daardoor kan de kans toenemen op:
- extreme slaperigheid;
- verminderd reactievermogen;
- geheugenproblemen;
- slaapwandelen;
- ongewoon gedrag tijdens de slaap.
Daarom wordt het gebruik van alcohol tijdens behandeling met zolpidem afgeraden.
Hetzelfde geldt voor bepaalde andere middelen die een dempend effect op het centrale zenuwstelsel hebben.
Zolpidem in combinatie met andere medicijnen
Zolpidem kan een wisselwerking hebben met andere medicijnen.
Bijzonder belangrijk zijn andere middelen die eveneens sufheid of ademhalingsdepressie kunnen veroorzaken. In combinatie met bijvoorbeeld opioïden kan het risico op sterke sedatie en ademhalingsproblemen toenemen.
Gebruik je andere medicijnen? Dan is het verstandig om bij arts of apotheker te controleren of deze veilig gecombineerd kunnen worden met zolpidem.
Hebben ouderen meer kans op bijwerkingen?
Ouderen zijn doorgaans gevoeliger voor de effecten van slaapmiddelen.
Bijwerkingen zoals:
- sufheid;
- duizeligheid;
- geheugenproblemen;
- spierzwakte;
- verwardheid;
- vallen
kunnen daardoor sterker naar voren komen.
Om die reden wordt bij ouderen en verzwakte patiënten doorgaans met een lagere dosering gestart.
Lees voor meer informatie ook Zolpidem 10 mg: wat betekent de sterkte en hoe wordt het gebruikt?
Gewenning en afhankelijkheid
Bij regelmatig gebruik van zolpidem kan gewenning ontstaan. Dat betekent dat het slaapbevorderende effect na verloop van tijd minder sterk kan worden.
Daarnaast bestaat bij langer gebruik het risico op lichamelijke en psychische afhankelijkheid.
Dit is een belangrijke reden waarom zolpidem normaal gesproken slechts voor een korte periode wordt toegepast.
Na herhaald of langduriger gebruik kan plotseling stoppen klachten veroorzaken, zoals tijdelijke verergering van slapeloosheid of andere ontwenningsverschijnselen.
Gebruik zolpidem daarom volgens het voorschrift van arts en apotheker en verander het gebruik niet zelfstandig.
Meer hierover lees je in Waarom werkt zolpidem soms minder goed? Gewenning en andere oorzaken.
Welke factoren vergroten de kans op bijwerkingen?
Niet iedereen reageert hetzelfde op zolpidem. De kans op of ernst van bijwerkingen kan onder meer worden beïnvloed door:
- een hogere dosering;
- hogere leeftijd;
- verminderde leverfunctie;
- onvoldoende slaap na de inname;
- alcoholgebruik;
- combinatie met andere versuffende medicijnen;
- langdurig of regelmatig gebruik.
Het is daarom belangrijk om zolpidem alleen te gebruiken zoals voorgeschreven.
Hoe kun je het risico op bijwerkingen beperken?
Een aantal algemene voorzorgsmaatregelen kan helpen om risico’s te beperken:
- neem zolpidem vlak voor het slapengaan;
- zorg dat er voldoende tijd is voor een volledige nachtrust;
- neem niet op eigen initiatief een extra dosis gedurende dezelfde nacht;
- combineer zolpidem niet met alcohol;
- wees voorzichtig met andere medicijnen die sufheid veroorzaken;
- houd je aan de voorgeschreven dosis;
- gebruik het middel niet langer dan geadviseerd.
Lees ook Zolpidem innemen: wanneer, hoe en waar moet je op letten? voor meer informatie over het juiste gebruik.
Wanneer contact opnemen met een arts?
Neem contact op met een arts wanneer je last krijgt van ernstige of opvallende bijwerkingen, bijvoorbeeld:
- slaapwandelen of andere activiteiten uitvoeren tijdens de slaap;
- ernstige verwardheid;
- hallucinaties;
- sterk afwijkend gedrag;
- toenemende ademhalingsproblemen;
- ernstige huidreacties.
Bij zwelling van gezicht, lippen, tong of keel in combinatie met benauwdheid is directe medische hulp noodzakelijk.
Ook wanneer gewone bijwerkingen lang aanhouden of veel invloed hebben op het dagelijks functioneren, kan een arts of apotheker beoordelen of aanpassing van de behandeling nodig is.
Zijn zolpidem bijwerkingen bij iedereen hetzelfde?
Nee. Twee mensen die dezelfde dosis gebruiken kunnen heel verschillend reageren.
Leeftijd, lichaamsgevoeligheid, leverfunctie, andere medicijnen en alcoholgebruik spelen allemaal een rol.
Ook kan iemand tijdens de eerste dagen meer last hebben van een bepaalde bijwerking dan later.
Daarom moet de persoonlijke reactie op het middel altijd worden meegenomen.
Veelgestelde vragen over zolpidem bijwerkingen
Kan zolpidem je de volgende dag nog suf maken?
Ja. Bij sommige mensen kunnen sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen tot de volgende dag aanhouden.
Kan zolpidem geheugenverlies veroorzaken?
Zolpidem kan geheugenproblemen veroorzaken, waaronder het niet goed herinneren van gebeurtenissen na de inname. Voldoende ononderbroken slaap na het innemen is daarom belangrijk.
Kan je slaapwandelen door zolpidem?
Slaapwandelen en ander complex slaapgedrag zijn bekende mogelijke bijwerkingen. Wanneer dit gebeurt, moet dit met een arts worden besproken.
Mag je alcohol drinken bij zolpidem?
Dat wordt afgeraden. Alcohol kan de versuffende werking van zolpidem versterken en het risico op ongewenste effecten vergroten.
Kan zolpidem verslavend zijn?
Bij herhaald en langer gebruik kan afhankelijkheid ontstaan. Het risico neemt toe bij hogere doseringen en langere gebruiksduur.
Conclusie
Zolpidem kan effectief zijn bij ernstige, kortdurende slapeloosheid, maar het middel kan ook bijwerkingen veroorzaken.
Sufheid, duizeligheid, hoofdpijn, maag-darmklachten, geheugenproblemen en nachtmerries behoren tot de bekende klachten. Minder vaak kunnen ernstigere verschijnselen optreden, zoals slaapwandelen, verwardheid of opvallende gedragsveranderingen.
Het risico op problemen kan toenemen bij alcoholgebruik, combinatie met andere versuffende middelen, hogere leeftijd en langer gebruik.
Gebruik zolpidem daarom volgens medisch voorschrift en neem bij ernstige, onverwachte of aanhoudende bijwerkingen contact op met een arts of apotheker.
Bronnen
- Farmacotherapeutisch Kompas – Zolpidem
- Farmacotherapeutisch Kompas – Slapeloosheid
- Apotheek.nl / KNMP – Zolpidemtartraat
- Officiële bijsluiter via het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of apotheker.


