Zolpidem is een receptplichtig slaapmiddel voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid bij volwassenen.
Bij zolpidem is niet alleen hoeveel je inneemt belangrijk. Ook het moment waarop je het inneemt speelt een grote rol.
Het middel begint namelijk relatief snel te werken.
Volgens Apotheek.nl word je doorgaans binnen ongeveer 30 minuten slaperig en suf en houdt de slaapbevorderende werking ongeveer 6 uur aan.
Daarom wordt zolpidem niet uren voordat je naar bed gaat ingenomen.
De officiële Nederlandse productinformatie adviseert:
één dosis vlak vóór het slapen gaan.
Na inname moet voldoende tijd beschikbaar zijn voor een volledige nacht slaap.
In de Nederlandse bijsluiter wordt minimaal ongeveer:
7 tot 8 uur slaap
aanbevolen.
Dat maakt de timing van zolpidem een belangrijk onderdeel van veilig gebruik.
Wanneer moet je zolpidem innemen?
Zolpidem wordt vlak voordat je daadwerkelijk gaat slapen ingenomen.
Niet bijvoorbeeld:
- aan het begin van de avond;
- tijdens het avondeten;
- uren voordat je naar bed gaat;
- voordat je nog allerlei activiteiten gaat ondernemen.
Apotheek.nl adviseert het middel vlak voor het slapengaan en niet eerder in te nemen, omdat de werking al binnen ongeveer een half uur kan beginnen.
Een praktisch uitgangspunt is daarom:
klaar om te slapen → zolpidem innemen → naar bed.
Waarom moet je het niet te vroeg innemen?
Omdat zolpidem snel kan gaan werken.
Wanneer je het inneemt en daarna nog:
- gaat koken;
- administratie doet;
- buiten gaat lopen;
- autorijdt;
- ingewikkelde werkzaamheden uitvoert;
kan de versuffende werking al beginnen terwijl je nog actief bent.
Zolpidem kan invloed hebben op:
- alertheid;
- geheugen;
- coördinatie;
- reactiesnelheid.
Daarom adviseert Apotheek.nl dat je na inname thuis bent, geen ingewikkelde activiteiten meer hoeft uit te voeren en gemakkelijk je bed kunt bereiken.
Hoe neem je zolpidem in?
Gewone zolpidemtabletten worden met wat vloeistof ingenomen.
Bijvoorbeeld met:
een glas water.
De officiële Nederlandse bijsluiter adviseert de tablet vlak voor het naar bed gaan met voldoende vloeistof in te nemen.
Volg daarnaast altijd het etiket van de apotheek.
Daarop staat welke sterkte en hoeveelheid specifiek zijn voorgeschreven.
Hoeveel uur moet je kunnen slapen?
Na inname moet voldoende tijd beschikbaar zijn voor een normale nachtrust.
De officiële patiëntenbijsluiter adviseert ongeveer:
7 tot 8 uur ononderbroken slaap.
Dat is belangrijk omdat zolpidem niet direct verdwenen is wanneer je enkele uren hebt geslapen.
Wanneer je bijvoorbeeld erg vroeg moet opstaan, bestaat meer kans dat je nog:
- slaperig;
- suf;
- minder geconcentreerd;
- of trager in je reacties
bent.
Waarom wordt vaak over 8 uur gesproken?
Er zijn twee zaken die uit elkaar moeten worden gehouden.
De slaapbevorderende werking van zolpidem duurt doorgaans ongeveer:
6 uur.
Maar voor activiteiten waarvoor volledige alertheid nodig is, wordt een ruimere veiligheidsperiode gehanteerd.
Apotheek.nl adviseert gedurende ten minste:
8 uur na inname niet te autorijden.
Daarom is het verstandig zolpidem alleen te gebruiken wanneer je daarna voldoende tijd hebt om te slapen en te herstellen voordat je weer volledig alert moet zijn.
Zolpidem 10 mg innemen
Voor volwassenen vermeldt het Farmacotherapeutisch Kompas als maximale dosering:
10 mg eenmaal per dag.
Deze dosis wordt vlak vóór het slapen ingenomen.
Belangrijk daarbij is het woord:
eenmaal.
De maximale dagelijkse dosis hoort niet verdeeld te worden over meerdere momenten in dezelfde nacht.
Een hogere hoeveelheid gebruiken omdat de eerste dosis onvoldoende lijkt te werken is niet de bedoeling.
Zolpidem 5 mg innemen
Zolpidem is ook verkrijgbaar in een sterkte van:
5 mg.
Bij ouderen en verzwakte patiënten adviseert het Farmacotherapeutisch Kompas een startdosis van:
5 mg per dag.
Ook bij een licht tot matig verminderde leverfunctie wordt doorgaans met 5 mg gestart.
Dat laat zien dat de geschikte dosering niet voor iedereen hetzelfde is.
Gebruik daarom altijd de hoeveelheid die op het apotheeketiket staat.
Is 10 mg altijd beter dan 5 mg?
Nee.
Een hogere dosis betekent niet automatisch:
- sneller slapen;
- beter slapen;
- langer slapen.
Daarentegen kunnen ongewenste effecten sterker worden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- sufheid;
- duizeligheid;
- geheugenproblemen;
- verminderde reactiesnelheid.
Daarom geldt bij zolpidem, zoals bij veel geneesmiddelen, het principe van de laagst effectieve dosis.
Mag je twee keer zolpidem nemen in één nacht?
Nee.
Er hoort maximaal één dosis per nacht te worden gebruikt.
Apotheek.nl benadrukt dat je niet nog een dosis moet nemen wanneer je na de eerste tablet niet kunt inslapen of later weer wakker wordt.
Dus:
één nacht = maximaal één voorgeschreven dosis.
Niet opnieuw innemen omdat de eerste dosis onvoldoende lijkt te werken.
Wat als zolpidem niet meteen werkt?
Zolpidem begint doorgaans binnen ongeveer een half uur te werken.
Maar dit betekent niet dat iedereen exact na dertig minuten slaapt.
Individuele verschillen zijn normaal.
Wanneer het middel minder goed lijkt te werken, neem dan niet zelfstandig extra zolpidem.
Bij regelmatig gebruik kan bovendien tolerantie ontstaan.
Het lichaam raakt dan gewend aan de aanwezigheid van het geneesmiddel waardoor hetzelfde aantal milligrammen minder effect lijkt te geven.
Dat is een reden om het gebruik met arts of apotheker te bespreken, niet om zelf de dosis te verhogen.
Wat als je zolpidem bent vergeten?
Dit is een belangrijke praktische vraag.
Wanneer je zolpidem normaal vlak vóór het slapen gebruikt maar dit bent vergeten, moet je vooral kijken hoeveel tijd er nog overblijft voordat je weer actief moet zijn.
De officiële bijsluiter adviseert na inname ongeveer:
7 tot 8 uur slaap.
Apotheek.nl vermeldt daarnaast dat zolpidem ongeveer zes uur blijft werken en dat te late inname kan zorgen voor verminderd reactievermogen overdag.
Heb je onvoldoende tijd meer om een volledige nacht te slapen, dan is het verstandiger de vergeten dosis niet zomaar alsnog in te nemen.
Neem zeker nooit een dubbele dosis om een vergeten tablet te compenseren.
Kun je zolpidem midden in de nacht innemen?
Het belangrijkste probleem is hoeveel tijd er daarna nog beschikbaar is om te slapen.
Zolpidem blijft ongeveer zes uur slaapbevorderend werken, terwijl voor volledige alertheid een langere veiligheidsmarge relevant kan zijn.
Wanneer je bijvoorbeeld binnen enkele uren moet:
- opstaan;
- autorijden;
- werken;
- machines bedienen;
kan late inname ongewenst zijn.
De officiële bijsluiter adviseert na inname minimaal ongeveer 7 tot 8 uur slaap.
Neem bovendien nooit een tweede dosis wanneer eerder diezelfde nacht al zolpidem is ingenomen.
Mag je zolpidem met eten innemen?
Er geldt volgens Apotheek.nl geen algemeen verbod op bepaalde voedingsmiddelen:
je mag normaal eten.
Heb je last van maag-darmklachten zoals misselijkheid, dan vermeldt Apotheek.nl dat innemen met wat voedsel soms kan helpen.
Het belangrijkste is vooral dat zolpidem wordt ingenomen op het juiste moment:
vlak voor het slapen.
Zolpidem met water innemen
De Nederlandse productinformatie adviseert zolpidem met wat vloeistof in te nemen.
Een glas water is daarvoor geschikt.
De tablet hoeft dus niet op een bijzondere manier te worden ingenomen.
Heb je een tablet met een breukstreep, dan kunnen bepaalde preparaten volgens het Farmacotherapeutisch Kompas in gelijke doses worden verdeeld.
Controleer hiervoor altijd je eigen bijsluiter, omdat tabletten van verschillende fabrikanten kunnen verschillen.
Zolpidem en alcohol
Alcohol combineren met zolpidem wordt afgeraden.
Beide hebben een dempende invloed op het centrale zenuwstelsel.
Alcohol kan daardoor het versuffende effect van zolpidem versterken.
Dit kan meer kans geven op:
- slaperigheid;
- duizeligheid;
- slechte coördinatie;
- geheugenproblemen;
- vertraagde reacties.
Alcohol kan ook het risico op ongewoon gedrag tijdens de slaap vergroten.
Lees ook slaapmiddelen en alcohol: waarom is de combinatie riskant?.
Kun je na zolpidem autorijden?
Niet direct.
Volgens de actuele informatie van Apotheek.nl mag je gedurende ten minste:
8 uur na de laatste inname
niet autorijden.
Daarna mag je alleen rijden wanneer je geen last meer hebt van bijwerkingen zoals sufheid of duizeligheid.
Ouderen, verzwakte mensen en mensen met een verminderde leverfunctie kunnen langer last houden van de effecten.
Hetzelfde geldt wanneer andere medicijnen worden gebruikt die eveneens het reactievermogen verminderen.
Waarom is autorijden de volgende ochtend soms nog een probleem?
De slaapbevorderende werking duurt gemiddeld ongeveer zes uur.
Maar iedereen verwerkt geneesmiddelen anders.
Bovendien kunnen bijwerkingen langer aanhouden dan het gewenste slaapeffect.
Voorbeelden zijn:
- vermoeidheid;
- verminderde concentratie;
- tragere reacties;
- duizeligheid.
Daarom moet niet alleen naar de klok worden gekeken.
Voel je je na acht uur nog steeds duidelijk suf of vertraagd, dan is autorijden niet verstandig.
Wat moet je na inname liever niet meer doen?
Omdat zolpidem snel werkt, is het verstandig na inname geen activiteiten meer te ondernemen waarvoor goede coördinatie, geheugen of alertheid nodig zijn.
Denk aan:
- autorijden;
- machines bedienen;
- ingewikkelde werkzaamheden;
- koken met open vuur;
- belangrijke beslissingen nemen;
- risicovolle activiteiten.
Het praktische doel is simpel:
zolpidem pas innemen wanneer je echt klaar bent om te gaan slapen.
Zolpidem en slaapwandelen
Zolpidem kan in zeldzame gevallen bijzonder slaapgedrag veroorzaken.
Apotheek.nl noemt onder andere:
- slaapwandelen;
- ’s nachts eten;
- gebeurtenissen niet meer kunnen herinneren.
Dit maakt het extra belangrijk om na inname daadwerkelijk naar bed te gaan.
Wanneer slaapwandelen of ander ongewoon gedrag optreedt, adviseert Apotheek.nl direct contact op te nemen met een arts.
Alcohol vergroot het risico op dergelijke bijwerkingen.
Zolpidem en geheugen
Zolpidem kan tijdelijk invloed hebben op het geheugen.
Daarbij kan iemand moeite hebben om gebeurtenissen die na inname plaatsvinden later te herinneren.
Apotheek.nl adviseert daarom na inname ten minste ongeveer:
8 uur achter elkaar te slapen.
Ook dit is een goede reden zolpidem niet vroeg op de avond te gebruiken terwijl je daarna nog uren wakker wilt blijven.
Kan zolpidem met andere medicijnen worden gebruikt?
Zolpidem heeft verschillende geneesmiddelinteracties.
Vooral andere middelen die eveneens het reactievermogen verminderen kunnen de versuffende werking versterken.
Voorbeelden kunnen zijn:
- andere slaapmiddelen;
- kalmeringsmiddelen;
- opioïde pijnstillers;
- bepaalde antihistaminica;
- bepaalde psychiatrische geneesmiddelen.
Ook bepaalde geneesmiddelen tegen epilepsie en infecties kunnen invloed hebben op de hoeveelheid zolpidem in het lichaam.
Apotheek.nl noemt onder andere carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne, primidon, rifampicine en sint-janskruid als middelen die de werking van zolpidem kunnen verminderen.
Laat arts en apotheker daarom weten welke andere geneesmiddelen en kruidenmiddelen je gebruikt.
Zolpidem en sint-janskruid
Ook een kruidenmiddel kan relevant zijn.
Sint-janskruid kan de werking van verschillende geneesmiddelen beïnvloeden.
Apotheek.nl vermeldt dat sint-janskruid de werking van zolpidem kan verminderen.
Dat is een goed voorbeeld waarom ‘natuurlijk’ niet automatisch betekent dat een product zonder geneesmiddelinteracties is.
Hoelang mag zolpidem worden gebruikt?
Zolpidem is bedoeld voor kortdurend gebruik.
Het Farmacotherapeutisch Kompas adviseert zo kort mogelijk te behandelen:
meestal enkele dagen tot ongeveer twee weken.
Zonder nieuwe beoordeling bedraagt de maximale behandelingsperiode doorgaans ongeveer:
vier weken, inclusief eventuele afbouwperiode.
Apotheek.nl adviseert zolpidem vooral incidenteel te gebruiken omdat bij bijna dagelijks gebruik de werking na verloop van tijd vermindert.
Waarom niet iedere nacht?
Wanneer zolpidem bijna iedere nacht wordt gebruikt, kan het zenuwstelsel zich aanpassen.
Dit noemen we:
gewenning of tolerantie.
Hetzelfde aantal milligrammen kan daardoor minder effectief worden.
Daarnaast neemt bij langduriger dagelijks gebruik het risico toe op:
- lichamelijke afhankelijkheid;
- psychische afhankelijkheid;
- ontwenningsklachten.
Daarom is zolpidem geen geneesmiddel dat zonder regelmatige medische beoordeling maandenlang iedere avond hoort te worden gebruikt.
Kun je zomaar stoppen met zolpidem?
Dat hangt onder andere af van hoelang het middel is gebruikt.
Na kortdurend of incidenteel gebruik kan stoppen vaak zonder uitgebreid afbouwschema.
Na langer dagelijks gebruik kan abrupt stoppen echter leiden tot:
- slechter slapen;
- onrust;
- andere ontwenningsverschijnselen.
Apotheek.nl adviseert na meer dan ongeveer twee weken achtereen gebruik geleidelijk af te bouwen in overleg met arts of apotheker.
Wat is ontwennings-slapeloosheid?
Na regelmatig gebruik kan het slapen tijdelijk slechter worden wanneer zolpidem wordt gestopt.
Dit wordt ook:
rebound- of ontwenningsslapeloosheid
genoemd.
Hierdoor kan iemand denken dat zolpidem noodzakelijk is om überhaupt nog te kunnen slapen.
De tijdelijke verslechtering kan echter juist samenhangen met het stoppen na gewenning.
Dit is één van de redenen waarom kort en incidenteel gebruik de voorkeur heeft.
Wat als zolpidem niet meer zo goed werkt?
Verhoog de dosering niet zelf.
Minder effect kan bijvoorbeeld samenhangen met:
- gewenning;
- een veranderde oorzaak van de slapeloosheid;
- andere medicijnen;
- alcohol;
- veranderde slaapgewoonten.
De maximale aanbevolen hoeveelheid voor volwassenen blijft:
10 mg per 24 uur.
Wanneer het middel onvoldoende werkt, is herbeoordeling van de slapeloosheid verstandiger dan zelfstandig meer zolpidem gebruiken.
Waarom is de timing zo belangrijk?
Bij zolpidem komen verschillende eigenschappen samen:
- de werking begint relatief snel;
- het middel veroorzaakt sufheid;
- geheugen en reactiesnelheid kunnen worden beïnvloed;
- er moet voldoende tijd zijn om te slapen;
- dezelfde nacht mag niet opnieuw worden gedoseerd.
Daarom is vlak voor het slapengaan geen onbelangrijk detail uit de bijsluiter.
Het is een essentieel onderdeel van correct gebruik.
Praktisch samengevat: zolpidem innemen
De belangrijkste punten zijn:
- neem zolpidem vlak vóór het slapen;
- slik de tablet met wat vloeistof;
- zorg dat daarna ongeveer 7 tot 8 uur slaap mogelijk is;
- gebruik maximaal één voorgeschreven dosis per nacht;
- neem geen extra tablet wanneer de eerste onvoldoende lijkt te werken;
- volwassenen gebruiken maximaal 10 mg per 24 uur;
- ouderen en verzwakte patiënten starten doorgaans met 5 mg;
- alcohol wordt afgeraden;
- na inname minimaal 8 uur niet autorijden;
- rijd daarna alleen wanneer je volledig alert bent;
- andere versuffende medicijnen kunnen de werking versterken;
- gebruik zolpidem zo kort mogelijk;
- verhoog of verander de dosis nooit zelfstandig.
Het belangrijkste advies is eenvoudig:
neem zolpidem pas wanneer je werkelijk klaar bent om te slapen en voldoende tijd hebt voor een volledige nachtrust.
Veelgestelde vragen over zolpidem innemen
Wanneer moet je zolpidem innemen?
Vlak voor het slapengaan. De werking begint doorgaans binnen ongeveer 30 minuten.
Hoe moet je zolpidem innemen?
Gewone tabletten worden met wat vloeistof, bijvoorbeeld een glas water, ingenomen.
Hoeveel uur moet je na zolpidem slapen?
De officiële Nederlandse patiëntenbijsluiter adviseert minimaal ongeveer 7 tot 8 uur slaap na inname.
Kun je zolpidem twee keer in dezelfde nacht innemen?
Nee. Er hoort maximaal één voorgeschreven dosis per nacht te worden gebruikt.
Kun je zolpidem midden in de nacht innemen?
Alleen het resterende aantal uren slaap maakt dit al snel ongeschikt. Na inname moet voldoende tijd beschikbaar zijn voor ongeveer 7 tot 8 uur slaap en alertheid mag de volgende ochtend niet vereist zijn. Neem nooit een tweede dosis in dezelfde nacht.
Wat moet je doen als je zolpidem bent vergeten?
Neem geen dubbele dosis. Wanneer er onvoldoende tijd overblijft voor een volledige nachtrust, neem de vergeten dosis niet zomaar alsnog in en volg het advies van arts of apotheker.
Mag zolpidem met eten?
Er gelden geen algemene voedselverboden. Apotheek.nl vermeldt dat alle voedingsmiddelen zijn toegestaan.
Mag je alcohol drinken bij zolpidem?
Alcohol wordt afgeraden omdat het de versuffende werking van zolpidem versterkt.
Wanneer mag je na zolpidem autorijden?
Volgens Apotheek.nl niet gedurende de eerste 8 uur na inname. Daarna alleen wanneer je geen last meer hebt van sufheid, duizeligheid of andere bijwerkingen.
Is 10 mg zolpidem beter dan 5 mg?
Niet automatisch. De optimale dosis verschilt per persoon. Voor volwassenen is 10 mg de maximale aanbevolen dosis per 24 uur en bij ouderen wordt doorgaans gestart met 5 mg.
Hoelang mag zolpidem worden gebruikt?
De behandeling hoort zo kort mogelijk te duren, meestal enkele dagen tot ongeveer twee weken. Zonder herbeoordeling wordt maximaal ongeveer vier weken inclusief afbouw aangehouden.
Is zolpidem zonder recept verkrijgbaar?
Nee. Zolpidem is in Nederland een receptplichtig geneesmiddel.


