Lormetazepam is een receptplichtig slaapmiddel uit de groep benzodiazepinen.
Het wordt gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen wanneer slapeloosheid het dagelijks functioneren duidelijk verstoort of veel lijdensdruk veroorzaakt.
Lormetazepam werkt relatief snel. Volgens Apotheek.nl word je meestal binnen ongeveer 15 tot 30 minuten slaperiger en rustiger. Het slaapbevorderende effect kan ongeveer 10 tot 12 uur aanhouden.
De gemiddelde eliminatiehalfwaardetijd bedraagt volgens het Farmacotherapeutisch Kompas ongeveer 10 uur.
Dit betekent dat lormetazepam langer doorwerkt dan verschillende andere kortwerkende slaapmiddelen.
Daardoor is voldoende tijd om te slapen extra belangrijk.
Bij regelmatig gebruik kunnen bovendien onder andere:
- gewenning;
- afhankelijkheid;
- geheugenproblemen;
- sufheid de volgende dag;
- verminderde reactiesnelheid
een rol gaan spelen.
Daarom wordt lormetazepam zo kort mogelijk gebruikt.
Belangrijk: deze informatie is algemeen van aard. Gebruik lormetazepam alleen volgens het voorschrift van arts en apotheker en verander de dosis nooit zelfstandig.
Wat is lormetazepam?
Lormetazepam behoort tot de benzodiazepinen.
Benzodiazepinen versterken de werking van de remmende neurotransmitter GABA in de hersenen.
GABA helpt de activiteit van zenuwcellen af te remmen.
Door het effect van GABA te versterken kan lormetazepam zorgen voor:
- rust;
- slaperigheid;
- spierontspanning;
- vermindering van angst;
- minder activiteit van het centrale zenuwstelsel.
Bij lormetazepam is vooral het slaapbevorderende effect belangrijk.
Daarom wordt het geneesmiddel vooral als hypnoticum, oftewel slaapmiddel, gebruikt.
Wil je eerst begrijpen hoe deze hele geneesmiddelengroep werkt? Lees dan benzodiazepinen: werking, soorten en risico’s.
Waarvoor wordt lormetazepam gebruikt?
Lormetazepam wordt gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen.
Het Farmacotherapeutisch Kompas benadrukt dat slapeloosheid voornamelijk niet-medicamenteus wordt behandeld.
Voor slaapmedicatie is vooral plaats bij uitzonderingssituaties, bijvoorbeeld wanneer:
- de slapeloosheid kort bestaat;
- er een duidelijke aanleiding is;
- de klachten ernstig zijn;
- er veel lijdensdruk is.
Wanneer toch een slaapmiddel noodzakelijk wordt geacht, noemt het Farmacotherapeutisch Kompas onder andere:
- lormetazepam;
- temazepam;
- zolpidem;
- zopiclon
als kortwerkende benzodiazepine-agonisten die kunnen worden gebruikt.
Hoe werkt lormetazepam?
Lormetazepam werkt via de GABA-A-receptor.
GABA is één van de belangrijkste remmende neurotransmitters in het centrale zenuwstelsel.
Lormetazepam bindt aan een benzodiazepinegevoelige plaats op de GABA-A-receptor.
Daardoor wordt de natuurlijke werking van GABA versterkt.
Zenuwcellen worden vervolgens minder gemakkelijk geactiveerd.
Dit verklaart waarom lormetazepam verschillende effecten kan hebben:
- slaapbevorderend;
- kalmerend;
- angstverminderend;
- spierontspannend.
Bij slapeloosheid is vooral de combinatie van rust en slaperigheid belangrijk.
Hoe snel werkt lormetazepam?
Lormetazepam werkt relatief snel.
Volgens Apotheek.nl word je doorgaans binnen ongeveer:
15 tot 30 minuten
na inname slaperig en rustiger.
Daarom wordt het geneesmiddel kort vóór het slapen gebruikt.
Het Farmacotherapeutisch Kompas adviseert de tablet ongeveer:
een half uur vóór het slapen gaan
in te nemen.
Na inname moet je geen activiteiten meer plannen waarvoor volledige alertheid noodzakelijk is.
Wanneer bereikt lormetazepam de hoogste concentratie?
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas wordt de maximale bloedconcentratie gemiddeld na ongeveer:
2 uur
bereikt.
De opname is snel en vrijwel volledig.
Dat verklaart waarom het slaapbevorderende effect relatief snel begint, terwijl de concentratie in het bloed daarna nog verder kan toenemen.
Hoe lang werkt lormetazepam?
Volgens Apotheek.nl houdt het slaapbevorderende effect doorgaans ongeveer:
10 tot 12 uur
aan.
Dat is relatief lang voor een slaapmiddel.
Hierdoor kan lormetazepam geschikt zijn wanneer iemand niet alleen problemen heeft met inslapen, maar ook regelmatig tijdens de nacht wakker wordt.
Een langere werkingsduur betekent echter ook dat de kans groter kan zijn dat de werking de volgende ochtend nog merkbaar is.
Je kunt dan bijvoorbeeld last hebben van:
- sufheid;
- slaperigheid;
- vermoeidheid;
- verminderde concentratie;
- tragere reacties.
Wat is de halfwaardetijd van lormetazepam?
De gemiddelde eliminatiehalfwaardetijd bedraagt volgens het Farmacotherapeutisch Kompas ongeveer:
10 uur.
De halfwaardetijd is de tijd waarin de hoeveelheid geneesmiddel in het lichaam ongeveer halveert.
Stel zeer vereenvoudigd dat we beginnen met 100%.
Na ongeveer één halfwaardetijd resteert gemiddeld:
50%.
Na twee halfwaardetijden:
25%.
Na drie:
12,5%.
Het geneesmiddel verdwijnt dus geleidelijk uit het lichaam.
Een halfwaardetijd van tien uur betekent nadrukkelijk niet dat lormetazepam na tien uur volledig verdwenen is.
Meer over dit begrip lees je in wat de halfwaardetijd van medicijnen betekent.
Halfwaardetijd en werkingsduur zijn niet hetzelfde
Dit is belangrijk om uit elkaar te houden.
Werkingsduur beschrijft hoelang het relevante effect merkbaar kan blijven.
Halfwaardetijd beschrijft hoe snel de concentratie van een geneesmiddel in het lichaam afneemt.
Lormetazepam kan dus ongeveer 10 tot 12 uur slaapbevorderend of versuffend werken, terwijl daarna nog steeds een deel van het geneesmiddel in het lichaam aanwezig is.
Dat verklaart waarom sommige mensen de volgende dag nog enige invloed ervaren.
Wat betekent lormetazepam 1 mg?
In Nederland zijn lormetazepamtabletten verkrijgbaar in onder andere:
- 1 mg
- 2 mg
Voor volwassenen vermeldt het Farmacotherapeutisch Kompas bij slapeloosheid doorgaans:
1 tot 2 mg ongeveer een half uur voor het slapen gaan.
Welke hoeveelheid geschikt is wordt individueel bepaald door de arts.
De dosis moet niet zelfstandig worden verhoogd wanneer iemand vindt dat het middel minder goed werkt.
Wat betekent lormetazepam 2 mg?
Een tablet van 2 mg bevat tweemaal zoveel werkzame stof als een tablet van 1 mg.
Dat betekent echter niet dat iemand automatisch:
- tweemaal zo snel in slaap valt;
- tweemaal zo lang slaapt;
- of een tweemaal zo sterk effect ervaart.
Een hogere dosis kan vooral ook de kans op bijwerkingen vergroten.
Daarom wordt altijd geprobeerd de laagste effectieve dosis te gebruiken.
Welke dosis wordt bij ouderen gebruikt?
Oudere mensen zijn gevoeliger voor benzodiazepinen.
Daarom is de gebruikelijke begindosis volgens het Farmacotherapeutisch Kompas bij ouderen of verzwakte patiënten ongeveer:
0,5 mg.
De maximale dosis is in die groep meestal:
1 mg.
Een lagere dosis helpt het risico te beperken op bijvoorbeeld:
- sufheid;
- duizeligheid;
- spierzwakte;
- verwardheid;
- vallen.
Waarom kan lormetazepam bij ouderen langer doorwerken?
Bij oudere mensen kan de halfwaardetijd iets langer zijn.
Ook kunnen zij gevoeliger zijn voor de sederende effecten van benzodiazepinen.
Hierdoor kan een hoeveelheid die bij een jongere volwassene weinig problemen geeft bij een oudere persoon meer leiden tot:
- ochtendmoeheid;
- coördinatieproblemen;
- evenwichtsproblemen;
- vallen.
Daarom wordt bij ouderen extra voorzichtig gedoseerd.
Hoe lang mag lormetazepam worden gebruikt?
Lormetazepam hoort zo kort mogelijk te worden gebruikt.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt een behandelduur van:
enkele dagen tot maximaal ongeveer vier weken inclusief afbouwen.
Apotheek.nl adviseert om slaapmiddelen bij voorkeur slechts af en toe te gebruiken.
Bij bijna dagelijks gebruik kan het slaapbevorderende effect namelijk afnemen doordat het lichaam zich aan het geneesmiddel aanpast.
Kan lormetazepam minder goed gaan werken?
Ja.
Dit wordt tolerantie of gewenning genoemd.
Wanneer een benzodiazepine regelmatig wordt gebruikt kan het zenuwstelsel zich gedeeltelijk aanpassen.
Daardoor kan dezelfde hoeveelheid na verloop van tijd minder effect hebben.
Apotheek.nl adviseert daarom dat lormetazepam vooral goed werkt wanneer het slechts af en toe wordt gebruikt.
Een afnemend effect is geen reden om zelfstandig meer tabletten in te nemen.
Kan lormetazepam afhankelijkheid veroorzaken?
Ja.
Zoals andere benzodiazepinen kan lormetazepam leiden tot zowel:
- lichamelijke afhankelijkheid;
- psychische afhankelijkheid.
Lichamelijke afhankelijkheid betekent dat het lichaam gewend raakt aan de aanwezigheid van het geneesmiddel.
Wanneer vervolgens plotseling wordt gestopt, kunnen ontwenningsverschijnselen ontstaan.
Psychische afhankelijkheid kan bijvoorbeeld betekenen dat iemand ervan overtuigd raakt zonder tablet helemaal niet meer te kunnen slapen.
Het risico neemt toe bij langer en dagelijks gebruik.
Welke ontwenningsverschijnselen kunnen ontstaan?
Na langer regelmatig gebruik kan abrupt stoppen leiden tot klachten zoals:
- slapeloosheid;
- angst;
- onrust;
- prikkelbaarheid;
- zweten;
- trillen;
- hoofdpijn;
- spierklachten.
Apotheek.nl adviseert daarom na langer gebruik geleidelijk af te bouwen in overleg met arts of apotheker.
Bij slechts enkele dagen gebruik is afbouwen meestal niet nodig.
Wat is rebound-slapeloosheid?
Bij rebound-slapeloosheid worden de slaapklachten tijdelijk sterker nadat een slaapmiddel wordt gestopt.
Iemand kan daardoor denken:
“Zonder lormetazepam slaap ik helemaal niet meer.”
Maar een deel van die tijdelijke verslechtering kan juist veroorzaakt worden door het stoppen.
Na langer gebruik kan daarom een geleidelijke vermindering van de dosis nodig zijn.
Welke bijwerkingen heeft lormetazepam?
De belangrijkste bijwerkingen hangen samen met de dempende werking op het centrale zenuwstelsel.
Mogelijke klachten zijn onder andere:
- sufheid;
- slaperigheid;
- vermoeidheid;
- hoofdpijn;
- duizeligheid;
- spierzwakte;
- geheugenproblemen;
- verminderde coördinatie;
- tragere reacties.
Deze klachten kunnen ook de volgende dag nog aanwezig zijn.
Vooral ouderen hebben meer kans op problemen met evenwicht en vallen.
Kan lormetazepam geheugenproblemen veroorzaken?
Ja.
Net als andere benzodiazepinen kan lormetazepam invloed hebben op het geheugen.
Na inname kan iemand moeite hebben om nieuwe gebeurtenissen goed in het geheugen vast te leggen.
Daarom is voldoende slaap na inname belangrijk.
Apotheek.nl adviseert alleen lormetazepam te gebruiken wanneer je daarna ten minste ongeveer:
8 uur
de tijd hebt om te slapen.
Waarom moet je minstens 8 uur kunnen slapen?
Hoewel lormetazepam langer dan acht uur kan werken, vermindert voldoende slaaptijd de kans dat je tijdens de sterkste werking alweer actief moet zijn.
Wanneer je bijvoorbeeld een tablet inneemt en vier uur later moet opstaan, is er een grote kans dat je nog duidelijk last hebt van:
- sufheid;
- tragere reacties;
- concentratieproblemen.
Daarom moet slaapmedicatie alleen worden gebruikt wanneer voldoende tijd beschikbaar is.
Kan lormetazepam de volgende ochtend nog werken?
Ja.
Dat is niet ongebruikelijk gezien de werkingsduur van ongeveer 10 tot 12 uur en een gemiddelde halfwaardetijd van ongeveer 10 uur.
Mogelijke ochtendklachten zijn:
- sufheid;
- vermoeidheid;
- moeite met concentreren;
- minder snelle reacties.
Wanneer je deze verschijnselen hebt moet je extra voorzichtig zijn met verkeer en andere risicovolle activiteiten.
Lormetazepam en autorijden
Lormetazepam kan het reactievermogen aanzienlijk verminderen.
Volgens de actuele informatie van Apotheek.nl geldt:
- bij 1 mg of minder: minimaal 10 uur niet autorijden na inname;
- bij meer dan 1 mg: minimaal 16 uur niet autorijden na inname.
Daarnaast geldt altijd:
wanneer je je nog suf, duizelig of vertraagd voelt, moet je niet autorijden.
Volg altijd het actuele persoonlijke rijadvies van arts, apotheker en officiële medicatie-informatie.
Lormetazepam en alcohol
Alcohol en lormetazepam hebben beide een dempende invloed op het centrale zenuwstelsel.
De effecten kunnen elkaar daardoor versterken.
Je kunt dan bijvoorbeeld meer last krijgen van:
- sufheid;
- slaperigheid;
- geheugenproblemen;
- verminderde coördinatie;
- tragere reacties.
Daarom wordt alcohol tijdens gebruik van lormetazepam afgeraden.
Meer hierover lees je in slaapmiddelen en alcohol: waarom is de combinatie riskant?.
Lormetazepam en andere versuffende medicijnen
Andere geneesmiddelen die het reactievermogen verminderen kunnen de effecten van lormetazepam versterken.
Denk bijvoorbeeld aan bepaalde:
- opioïde pijnstillers;
- kalmeringsmiddelen;
- slaapmiddelen;
- antipsychotica;
- sommige antihistaminica.
Wanneer meerdere centraal dempende middelen worden gecombineerd kan de sufheid sterker en langer aanhouden.
Vertel arts en apotheker daarom altijd welke andere geneesmiddelen worden gebruikt.
Heeft lormetazepam actieve metabolieten?
Lormetazepam wordt in de lever voornamelijk via conjugatie omgezet tot inactieve metabolieten.
Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld diazepam.
Diazepam vormt meerdere actieve metabolieten die zelf nog langdurig in het lichaam aanwezig kunnen blijven.
Lormetazepam heeft dus geen vergelijkbare lange keten van actieve afbraakproducten.
Hoe wordt lormetazepam uit het lichaam verwijderd?
Het geneesmiddel wordt voornamelijk via de lever omgezet.
Vervolgens worden de metabolieten vooral via de urine uitgescheiden.
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt dat ongeveer:
86%
via de urine wordt verwijderd, voornamelijk als glucuronidemetaboliet.
Dit zijn farmacokinetische gegevens en geen waarden waarmee een gebruiker zelf een veilige dosering of rijtijd moet berekenen.
Kan een verminderde leverfunctie invloed hebben?
Ja.
De lever speelt een belangrijke rol bij de verwerking van lormetazepam.
Bij levercirrose kunnen de maximale concentratie en totale blootstelling hoger zijn.
Daarom wordt bij een licht tot matig verminderde leverfunctie doorgaans lager gestart.
Bij ernstige leverfunctiestoornissen mag lormetazepam niet worden gebruikt.
Wanneer mag lormetazepam niet worden gebruikt?
Volgens de officiële Nederlandse informatie zijn belangrijke contra-indicaties onder andere bepaalde ernstige:
- leverfunctiestoornissen;
- ademhalingsproblemen;
- slaapapneu;
- spierziekten zoals myasthenia gravis.
De precieze medische geschiktheid moet altijd door de voorschrijvende arts worden beoordeeld.
Waarom is slaapapneu belangrijk?
Bij slaapapneu wordt de ademhaling tijdens het slapen herhaaldelijk onderbroken.
Mogelijke signalen zijn:
- luid snurken;
- ademstops;
- happen naar lucht;
- ochtendhoofdpijn;
- ernstige vermoeidheid overdag.
Een slaapmiddel behandelt de oorzaak van slaapapneu niet.
Benzodiazepinen kunnen ademhalingsproblemen bovendien versterken.
Daarom is medische beoordeling belangrijk wanneer slaapapneu wordt vermoed.
Lormetazepam of temazepam?
Lormetazepam en temazepam zijn beide klassieke benzodiazepinen die als slaapmiddel worden gebruikt.
Ze verschillen echter in farmacokinetiek.
Lormetazepam:
- werkt meestal binnen 15–30 minuten;
- heeft een gemiddelde halfwaardetijd van ongeveer 10 uur;
- kan ongeveer 10–12 uur effect hebben.
Temazepam:
- werkt meestal binnen ongeveer een uur;
- heeft een halfwaardetijd van ongeveer 7–11 uur;
- heeft een slaapbevorderende werking van ongeveer 6–8 uur.
Welke eigenschappen medisch wenselijk zijn hangt af van de individuele situatie.
Meer over temazepam lees je in temazepam: werking, werkingsduur en bijwerkingen.
Lormetazepam of zopiclon?
Zopiclon is chemisch geen benzodiazepine maar een Z-drug.
Toch werken beide middelen via het GABA-A-systeem en worden ze in de Nederlandse behandelrichtlijn genoemd als kortwerkende benzodiazepine-agonisten.
Zopiclon heeft gemiddeld een kortere halfwaardetijd dan lormetazepam.
Ook de doseringen en bijwerkingen verschillen.
Meer hierover lees je in zopiclon: werking, werkingsduur en bijwerkingen.
Behandelt lormetazepam de oorzaak van slapeloosheid?
Meestal niet.
Slapeloosheid kan veel oorzaken hebben, bijvoorbeeld:
- stress;
- angst;
- pijn;
- alcohol;
- cafeïne;
- onregelmatige werktijden;
- slaapapneu;
- andere medische problemen.
Lormetazepam kan tijdelijk de slaap bevorderen zonder de achterliggende oorzaak weg te nemen.
Daarom ligt bij langdurige slapeloosheid de nadruk vooral op het vinden en behandelen van de oorzaak.
Welke niet-medicamenteuze maatregelen kunnen helpen?
Bij langdurige slaapproblemen zijn onder andere belangrijk:
- een vaste opstaantijd;
- voldoende daglicht;
- bewegen overdag;
- cafeïne later op de dag beperken;
- alcohol niet gebruiken als slaapmiddel;
- dutjes beperken;
- niet onnodig lang wakker in bed blijven;
- stress en piekeren aanpakken.
Meer praktische informatie vind je in wat te doen bij slapeloosheid: 10 tips voor beter slapen.
Is lormetazepam zonder recept verkrijgbaar?
Nee.
Lormetazepam is in Nederland een receptgeneesmiddel.
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt tabletten van:
- 1 mg;
- 2 mg.
Gebruik het alleen wanneer het door een arts is voorgeschreven en via een bevoegde apotheek is verstrekt.
Lormetazepam kort samengevat
Lormetazepam is een benzodiazepine die als slaapmiddel wordt gebruikt bij ernstige kortdurende slapeloosheid.
De belangrijkste kenmerken:
- werking begint meestal binnen ongeveer 15–30 minuten;
- effect kan ongeveer 10–12 uur aanhouden;
- gemiddelde halfwaardetijd is ongeveer 10 uur;
- beschikbare tabletten zijn onder andere 1 en 2 mg;
- volwassenendosering ligt doorgaans tussen 1 en 2 mg;
- bij ouderen wordt gewoonlijk gestart met 0,5 mg;
- behandeling hoort zo kort mogelijk te duren;
- dagelijks gebruik kan leiden tot gewenning en afhankelijkheid;
- sufheid en verminderd reactievermogen kunnen de volgende dag nog aanwezig zijn;
- alcohol versterkt de versuffende werking;
- na langer regelmatig gebruik kan geleidelijk afbouwen nodig zijn.
Lormetazepam kan tijdelijk helpen bij ernstige slapeloosheid, maar behandelt meestal niet de onderliggende oorzaak.
Daarom blijft bij terugkerende slaapproblemen het onderzoeken van de oorzaak belangrijk.
Veelgestelde vragen over lormetazepam
Wat is lormetazepam?
Lormetazepam is een receptplichtige benzodiazepine die vooral wordt gebruikt als slaapmiddel bij ernstige kortdurende slapeloosheid.
Hoe snel werkt lormetazepam?
Meestal ontstaat binnen ongeveer 15 tot 30 minuten een slaapbevorderend effect.
Hoe lang werkt lormetazepam?
Volgens Apotheek.nl houdt het effect ongeveer 10 tot 12 uur aan.
Wat is de halfwaardetijd?
De gemiddelde eliminatiehalfwaardetijd bedraagt ongeveer 10 uur.
Welke sterktes bestaan er?
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt tabletten van 1 en 2 mg.
Wat is de gebruikelijke dosis?
Voor volwassenen wordt doorgaans 1 tot 2 mg ongeveer een half uur voor het slapen gebruikt. Ouderen starten meestal met 0,5 mg.
Kan lormetazepam afhankelijkheid veroorzaken?
Ja. Vooral bij dagelijks en langer gebruik kan lichamelijke en psychische afhankelijkheid ontstaan.
Kan lormetazepam de volgende dag nog suf maken?
Ja. Het geneesmiddel kan langer dan tien uur werken en ochtendmoeheid of tragere reacties veroorzaken.
Mag je alcohol drinken bij lormetazepam?
Alcohol kan de versuffende werking versterken en wordt daarom afgeraden.
Is lormetazepam zonder recept verkrijgbaar?
Nee. Lormetazepam is in Nederland receptplichtig.


