Gratis en discrete verzending vanaf €200 in Nederland & België
Voor 15:00 besteld, morgen in huis
Laagste prijsgarantie — altijd scherp geprijsd
Rechtstreeks uit een erkende apotheek
Zolpidem en zopiclon worden beide gebruikt bij ernstige kortdurende slapeloosheid.
De namen lijken op elkaar, beide worden vaak Z-drugs genoemd en beide beïnvloeden het GABA-systeem in de hersenen.
Toch zijn zolpidem en zopiclon niet hetzelfde geneesmiddel.
Ze verschillen onder andere in:
Een opvallend verschil is bijvoorbeeld dat zolpidem een gemiddelde eliminatiehalfwaardetijd van ongeveer 2,4 uur heeft, terwijl deze voor zopiclon ongeveer 5 uur bedraagt.
Zopiclon staat daarnaast bekend om een bijwerking die bij zolpidem veel minder kenmerkend is: een bittere smaak in de mond.
Tegelijkertijd hebben de twee geneesmiddelen veel gemeen. Beide kunnen sufheid, geheugenproblemen, gewenning en afhankelijkheid veroorzaken en beide zijn bedoeld voor kortdurend gebruik.
Welke verschillen zijn werkelijk belangrijk?
Zolpidem is een slaapmiddel dat behoort tot de zogenoemde benzodiazepine-achtige hypnotica.
Chemisch is zolpidem een imidazopyridine.
Het is dus geen klassieke benzodiazepine zoals diazepam, oxazepam of temazepam.
Toch werkt zolpidem via benzodiazepinegevoelige onderdelen van de GABA-A-receptor.
Hierdoor wordt de remmende werking van GABA in de hersenen versterkt.
Het resultaat is voornamelijk een:
effect.
Zolpidem wordt gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid bij volwassenen.
Meer over de plaats van het middel bij slaapproblemen lees je in zolpidem bij slapeloosheid.
Zopiclon is eveneens een slaapmiddel uit de groep benzodiazepine-agonisten.
Chemisch is het echter geen imidazopyridine zoals zolpidem.
Zopiclon behoort tot de cyclopyrrolonen.
Ook zopiclon beïnvloedt het GABA-A-receptorsysteem en versterkt daarmee remmende activiteit in de hersenen.
Het Farmacotherapeutisch Kompas beschrijft zopiclon als een hypnoticum met daarnaast:
eigenschappen.
Net als zolpidem wordt zopiclon gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen bij volwassenen.
Ja.
De term Z-drugs wordt gebruikt voor benzodiazepine-achtige slaapmiddelen zoals:
Het zijn chemisch geen klassieke benzodiazepinen, maar hun werking vertoont belangrijke overeenkomsten.
Ze grijpen namelijk aan op benzodiazepinegevoelige GABA-A-receptoren.
Hierdoor worden ze ook wel benzodiazepine-agonisten genoemd.
Wil je precies begrijpen waarom zolpidem geen klassieke benzodiazepine is maar toch in dezelfde bredere farmacologische groep wordt geplaatst? Lees dan is zolpidem een benzodiazepine?.
| Kenmerk | Zolpidem | Zopiclon |
|---|---|---|
| Geneesmiddelgroep | Benzodiazepine-agonist / Z-drug | Benzodiazepine-agonist / Z-drug |
| Chemische groep | Imidazopyridine | Cyclopyrrolon |
| Toepassing | Kortdurende ernstige slapeloosheid | Kortdurende ernstige slapeloosheid |
| Gebruikelijke volwassen dosis | Max. 10 mg per dag | 7,5 mg per dag |
| Lagere startdosis ouderen | 5 mg | 3,75 mg |
| Begin werking | Snel | Ongeveer 15–30 minuten |
| Halfwaardetijd | Gemiddeld ± 2,4 uur | Gemiddeld ± 5 uur |
| Bittere smaak | Niet kenmerkend | Komt vaak voor |
| Afhankelijkheid mogelijk | Ja | Ja |
| Alcohol combineren | Afgeraden | Afgeraden |
| Tweede dosis dezelfde nacht | Nee | Nee |
De getallen zijn gemiddelden. Individuele verwerking kan verschillen.
Zolpidem.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas bedraagt de gemiddelde eliminatiehalfwaardetijd van zolpidem ongeveer:
2,4 uur.
Bij zopiclon bedraagt deze gemiddeld:
5 uur.
Bij ouderen kan de halfwaardetijd van zopiclon toenemen tot ongeveer zeven uur en bij levercirrose nog langer worden.
Dit betekent niet automatisch dat zolpidem voor iedere gebruiker precies twee keer zo snel is verdwenen.
Halfwaardetijden zijn gemiddelde farmacokinetische waarden en individuele verschillen kunnen aanzienlijk zijn.
De halfwaardetijd beschrijft hoe lang het ongeveer duurt voordat de hoeveelheid van een geneesmiddel in het lichaam met de helft is afgenomen.
Stel dat we zeer vereenvoudigd beginnen met 100%.
Na één halfwaardetijd resteert ongeveer:
50%.
Na twee:
25%.
Na drie:
12,5%.
Een langere halfwaardetijd betekent dus dat een geneesmiddel gemiddeld langer in het lichaam aanwezig blijft.
Maar halfwaardetijd is niet hetzelfde als werkingsduur.
Daarover lees je uitgebreider in wat de halfwaardetijd van medicijnen betekent.
Zolpidem wordt snel opgenomen.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt een tijd tot de maximale plasmaconcentratie van ongeveer:
0,5 tot 3 uur.
De werking wordt als snel omschreven.
Daarom wordt zolpidem vlak voor het slapen gaan ingenomen.
De gemiddelde werkingsduur bedraagt ongeveer zes uur.
Meer hierover lees je in hoe lang werkt zolpidem?.
Ook zopiclon begint relatief snel te werken.
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt een begin van de werking na ongeveer:
15 tot 30 minuten.
De maximale bloedconcentratie wordt na ongeveer:
0,75 tot 2 uur
bereikt.
Ook zopiclon wordt daarom vlak voor het slapen ingenomen.
Het is niet bedoeld om vroeg op de avond te gebruiken en daarna nog auto te rijden, te werken of andere activiteiten uit te voeren waarvoor volledige alertheid noodzakelijk is.
Zopiclon heeft gemiddeld een langere eliminatiehalfwaardetijd.
Dat betekent dat de concentratie gemiddeld langzamer afneemt.
Maar daaruit kun je niet rechtstreeks afleiden hoeveel uur iemand precies slaapt.
De daadwerkelijke slaap wordt door veel factoren beïnvloed.
Bijvoorbeeld:
Daarom moet de vraag “welke werkt langer?” niet alleen op basis van de halfwaardetijd worden beantwoord.
Voor volwassenen wordt zolpidem volgens het Farmacotherapeutisch Kompas gebruikt tot maximaal:
10 mg eenmaal per dag.
Het middel wordt vlak voor het slapen ingenomen.
Bij ouderen en verzwakte patiënten wordt gewoonlijk gestart met:
5 mg.
Ook bij een licht tot matig verminderde leverfunctie wordt doorgaans met een lagere dosis begonnen.
Gebruik nooit zelfstandig meer omdat een eerdere dosis minder effectief lijkt.
Voor volwassenen vermeldt het Farmacotherapeutisch Kompas:
7,5 mg eenmaal per dag.
Voor ouderen wordt gestart met:
3,75 mg.
Ook bij bepaalde lever- of ademhalingsproblemen wordt met 3,75 mg gestart.
De milligrammen van beide geneesmiddelen kunnen niet rechtstreeks met elkaar worden vergeleken.
7,5 mg zopiclon is dus niet simpelweg “zwakker” dan 10 mg zolpidem.
Het zijn verschillende werkzame stoffen.
De sterkte van een geneesmiddel wordt niet alleen bepaald door het aantal milligrammen.
Verschillende stoffen:
Daarom zegt:
10 mg versus 7,5 mg
op zichzelf vrijwel niets over welk middel een sterker klinisch effect heeft.
Je kunt milligramhoeveelheden alleen rechtstreeks vergelijken wanneer het om dezelfde werkzame stof gaat.
Net als zolpidem is zopiclon chemisch geen klassieke benzodiazepine.
Het is een cyclopyrrolon.
Toch werkt het via benzodiazepinegevoelige GABA-A-receptoren.
Daarom worden zowel zolpidem als zopiclon gerekend tot de bredere groep benzodiazepine-agonisten.
Dit verklaart waarom veel waarschuwingen voor klassieke benzodiazepinen ook voor Z-drugs relevant zijn.
Een bijzonder kenmerk van zopiclon is een bittere smaak.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas behoort een bittere smaak tot de vaak voorkomende bijwerkingen.
Andere vaak gemelde bijwerkingen zijn:
De bittere of soms metaalachtige smaak kan ook na het wakker worden nog merkbaar zijn.
Dat is een vrij herkenbaar verschil met zolpidem.
Bij zolpidem kunnen onder andere voorkomen:
Bij slaapmiddelen kunnen bijwerkingen sterk verschillen tussen personen.
Een middel waar de ene persoon weinig van merkt kan bij iemand anders de volgende ochtend nog duidelijk invloed hebben.
Ja.
Zowel zolpidem als zopiclon kunnen anterograde amnesie veroorzaken.
Dat betekent dat iemand na het innemen moeite kan hebben gebeurtenissen goed op te slaan in het geheugen.
Het risico neemt toe wanneer er onvoldoende tijd beschikbaar is om te slapen.
Daarom hoort na gebruik voldoende ononderbroken slaaptijd beschikbaar te zijn.
Bij beide geneesmiddelen zijn zogenoemde complexe slaapgedragingen beschreven.
Daarbij voert iemand handelingen uit terwijl hij of zij niet volledig wakker is.
Voorbeelden kunnen zijn:
Achteraf kan weinig of geen herinnering aan de gebeurtenis bestaan.
Wanneer dergelijk gedrag optreedt is medische beoordeling noodzakelijk.
Ja.
Bij herhaald gebruik kan lichamelijke en psychische afhankelijkheid ontstaan.
Ook tolerantie kan optreden.
Het lichaam raakt dan gewend aan het geneesmiddel waardoor hetzelfde effect minder sterk wordt ervaren.
Daarom wordt zolpidem zo kort mogelijk gebruikt.
Lees hierover uitgebreider in waarom zolpidem soms minder goed werkt.
Ook bij zopiclon kan afhankelijkheid ontstaan.
Het risico neemt onder andere toe bij:
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt daarnaast dat bij stoppen ontwenningsverschijnselen en rebound kunnen voorkomen.
Ook zopiclon is daarom geen geneesmiddel voor onbeperkt dagelijks gebruik.
Rebound-slapeloosheid betekent dat slaapproblemen tijdelijk sterker kunnen terugkomen nadat een slaapmiddel wordt gestopt.
Dit kan iemand het gevoel geven dat slapen zonder medicatie onmogelijk is geworden.
Dat hoeft echter niet te betekenen dat de oorspronkelijke slapeloosheid permanent erger is geworden.
Het kan tijdelijk samenhangen met aanpassing van het lichaam na het stoppen.
Bij langer regelmatig gebruik kan daarom geleidelijke afbouw nodig zijn.
Voor beide middelen geldt dat de behandeling zo kort mogelijk hoort te zijn.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt voor zowel zolpidem als zopiclon gewoonlijk:
enkele dagen tot ongeveer twee weken.
Zonder nieuwe medische beoordeling hoort de totale behandelduur inclusief eventuele afbouw in principe niet langer te zijn dan ongeveer vier weken.
De individuele arts bepaalt uiteindelijk wat voor een patiënt passend is.
Daar zijn meerdere redenen voor.
Bij langer gebruik kunnen ontstaan:
Bovendien behandelen slaapmiddelen meestal niet de onderliggende oorzaak van chronische slapeloosheid.
Daarom ligt bij langdurige slaapproblemen de nadruk vooral op niet-medicamenteuze behandeling.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt bij uitzonderlijke gevallen van kortdurende ernstige slapeloosheid vier kortwerkende benzodiazepine-agonisten:
Medicatie heeft daarbij alleen een beperkte plaats.
De behandeling van slapeloosheid is in de eerste plaats niet-medicamenteus.
Slaapmiddelen worden vooral overwogen wanneer sprake is van kortbestaande slapeloosheid met:
Ook dan worden ze zo kort mogelijk voorgeschreven.
Op groepsniveau kunnen kortwerkende benzodiazepine-agonisten het inslapen en de totale slaapduur enigszins verbeteren.
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt voor deze groep gemiddeld ongeveer:
ten opzichte van placebo.
Dit zijn gemiddelden over groepen patiënten.
Het betekent niet dat iedere individuele gebruiker hetzelfde resultaat ervaart.
Het betekent ook niet dat één van beide middelen automatisch voor iedereen beter is.
Zolpidem werkt snel en wordt daarom gebruikt als kortwerkend slaapmiddel.
Maar ook zopiclon begint volgens het Farmacotherapeutisch Kompas al na ongeveer 15–30 minuten te werken.
Beide kunnen daarom binnen hun medische indicatie gebruikt worden bij ernstige kortdurende slaapproblemen.
Welke keuze passend is hangt niet uitsluitend af van het tijdstip waarop iemand moeilijk slaapt.
De langere halfwaardetijd van zopiclon betekent dat het geneesmiddel gemiddeld langer in het lichaam aanwezig blijft.
Maar dat is niet hetzelfde als bewezen zeggen dat zopiclon voor iedere gebruiker een beter doorslaapmiddel is.
Slaapklachten moeten eerst worden beoordeeld op:
De keuze van een geneesmiddel hoort daarom niet uitsluitend op halfwaardetijd te worden gebaseerd.
Beide kunnen de alertheid de volgende dag verminderen.
Zopiclon heeft gemiddeld een langere halfwaardetijd dan zolpidem, maar dat is niet voldoende om voor iedere individuele patiënt te voorspellen welk middel meer ochtendklachten zal geven.
Ook factoren zoals:
spelen een rol.
Bij beide middelen moet je rekening houden met mogelijke invloed op autorijden en andere activiteiten waarvoor volledige alertheid nodig is.
Zowel zolpidem als zopiclon kunnen:
Daarom gelden specifieke rijadviezen.
Gebruik niet alleen de halfwaardetijd om zelf te berekenen wanneer autorijden weer veilig zou zijn.
Volg het actuele officiële rijadvies voor het geneesmiddel en het voorschrift van arts en apotheker.
Bij beide middelen wordt alcohol afgeraden.
Alcohol heeft zelf een dempende invloed op het centrale zenuwstelsel.
Combinatie met een slaapmiddel kan leiden tot sterkere:
Bij meerdere centraal dempende stoffen kunnen de risico’s verder toenemen.
Meer hierover lees je in slaapmiddelen en alcohol.
Ook combinatie met opioïden vraagt bijzondere voorzichtigheid.
Opioïden en slaapmiddelen kunnen beide het centrale zenuwstelsel onderdrukken.
Daardoor kan de combinatie leiden tot ernstige:
Gebruik verschillende dempende geneesmiddelen daarom niet op eigen initiatief samen.
Ja.
Zowel zolpidem als zopiclon worden voor een belangrijk deel via leverenzymen verwerkt.
CYP3A4 speelt bij beide een rol.
Dat betekent dat andere geneesmiddelen de concentratie kunnen beïnvloeden.
Sommige middelen remmen CYP3A4 en kunnen daardoor de blootstelling verhogen.
Andere middelen stimuleren het enzym en kunnen de werking verminderen.
Geef daarom aan arts en apotheker door welke medicijnen, supplementen en kruidenmiddelen je gebruikt.
Bij ouderen kan de verwerking van slaapmiddelen veranderen.
Daarom worden voor beide geneesmiddelen lagere startdoseringen gebruikt.
Voor zolpidem:
5 mg
in plaats van maximaal 10 mg.
Voor zopiclon:
3,75 mg
in plaats van de gebruikelijke 7,5 mg.
Daarnaast hebben ouderen bij slaapmiddelen meer kans op:
De lever speelt een belangrijke rol bij de afbraak van beide middelen.
Bij een verminderde leverfunctie kan de eliminatie langzamer verlopen.
Bij zopiclon kan de halfwaardetijd bij levercirrose volgens het Farmacotherapeutisch Kompas oplopen tot ongeveer 10 uur.
Ook bij zolpidem kan de halfwaardetijd bij leverproblemen verlengd zijn.
Daarom worden doseringen aangepast en zijn beide middelen bij ernstige leverinsufficiëntie niet geschikt.
Dat is geen wissel die je zelfstandig moet uitvoeren.
Hoewel beide middelen tot dezelfde bredere geneesmiddelengroep behoren, verschillen:
De ene tablet kan dus niet eenvoudig milligram voor milligram door de andere worden vervangen.
Een eventuele verandering van medicatie hoort door de voorschrijvende arts te worden beoordeeld.
Combineer deze geneesmiddelen niet op eigen initiatief.
Beide dempen het centrale zenuwstelsel.
Combinatie kan daardoor de kans vergroten op:
Wanneer een slaapmiddel onvoldoende lijkt te werken is het verstandiger opnieuw naar de oorzaak van de slapeloosheid te kijken dan zelfstandig meerdere slaapmiddelen te combineren.
Een slaapmiddel dat na verloop van tijd minder effect lijkt te hebben is niet automatisch een reden om naar een ander middel over te stappen.
Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van:
Daarom is opnieuw beoordelen van de oorzaak belangrijk.
Zelf de dosis verhogen of meerdere slaapmiddelen combineren kan extra risico’s opleveren.
Slapeloosheid is geen enkele ziekte met één oorzaak.
Slecht slapen kan bijvoorbeeld samenhangen met:
Een slaapmiddel kan iemand tijdelijk helpen slapen zonder het oorspronkelijke probleem weg te nemen.
Daarom adviseert de Nederlandse richtlijn eerst te kijken naar de oorzaak en niet-medicamenteuze behandeling.
Er bestaat geen algemeen antwoord dat voor iedere patiënt geldt.
Zolpidem en zopiclon hebben beide een plaats als kortwerkende benzodiazepine-agonist wanneer medicatie bij ernstige kortdurende slapeloosheid medisch noodzakelijk wordt geacht.
Ze verschillen wel.
Zolpidem heeft onder andere:
Zopiclon heeft onder andere:
Welke eigenschappen voor een bepaalde patiënt relevant zijn hangt af van diens medische situatie.
Beide middelen:
Het grootste misverstand is daarom dat zolpidem en zopiclon totaal verschillende soorten slaapmiddelen zouden zijn.
Ze zijn chemisch verschillend, maar farmacologisch nauw aan elkaar verwant.
Nee. Het zijn verschillende werkzame stoffen. Beide behoren wel tot de Z-drugs en werken via het benzodiazepinegevoelige GABA-A-systeem.
Zolpidem heeft gemiddeld een halfwaardetijd van ongeveer 2,4 uur. Bij zopiclon is dit ongeveer vijf uur.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas begint zopiclon doorgaans na ongeveer 15 tot 30 minuten te werken.
Voor volwassenen wordt doorgaans 7,5 mg eenmaal per dag gebruikt. Bij ouderen wordt met 3,75 mg gestart.
Voor volwassenen is maximaal 10 mg eenmaal per dag de gebruikelijke bovengrens.
Een bittere smaak is een bekende en vaak voorkomende bijwerking van zopiclon.
Ja. Zowel zolpidem als zopiclon kunnen bij herhaald gebruik leiden tot lichamelijke en psychische afhankelijkheid.
Niet op eigen initiatief. Beide hebben een dempende werking op het centrale zenuwstelsel en combinatie kan de bijwerkingen versterken.
Alcohol wordt bij beide afgeraden omdat het de centrale dempende werking en bijwerkingen kan versterken.
Nee. Het zijn verschillende geneesmiddelen met verschillende doseringen en farmacokinetische eigenschappen. Een eventuele wijziging hoort met de voorschrijvende arts te worden besproken.
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of apotheker.
Zolpidem kan wisselwerkingen hebben met andere medicijnen. Sommige middelen versterken de versuffende werking, terwijl andere de hoeveelheid zolpidem in het
Zolpidem kan wisselwerkingen hebben met andere medicijnen. Sommige middelen versterken de versuffende werking, terwijl andere de hoeveelheid zolpidem in het
Zolpidem is bedoeld voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid. Wanneer het middel regelmatig of gedurende langere tijd wordt gebruikt,
