Gratis en discrete verzending vanaf €200 in Nederland & België
Voor 15:00 besteld, morgen in huis
Laagste prijsgarantie — altijd scherp geprijsd
Rechtstreeks uit een erkende apotheek
Niet kunnen slapen kan ontzettend frustrerend zijn.
Je ligt moe in bed, maar valt niet in slaap. Of je wordt midden in de nacht wakker en ziet de uren langzaam voorbijgaan. Wanneer dit meerdere nachten achter elkaar gebeurt, is het begrijpelijk dat je op zoek gaat naar iets dat snel helpt.
Een van de geneesmiddelen die artsen in bepaalde situaties kunnen voorschrijven is zolpidem.
Zolpidem is een slaapmiddel dat relatief snel werkt en vooral wordt gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid.
Maar dat betekent niet dat het voor ieder slaapprobleem de beste oplossing is.
Bij slapeloosheid is namelijk niet alleen de vraag belangrijk:
“Hoe krijg ik vannacht slaap?”
maar ook:
“Waarom slaap ik eigenlijk slecht?”
Juist dat onderscheid bepaalt of slaapmedicatie zinvol is en hoe lang deze eventueel wordt gebruikt.
In dit artikel leggen we uit wanneer zolpidem bij slapeloosheid kan worden toegepast, hoe het middel werkt, waarom langdurig gebruik meestal wordt afgeraden en welke andere behandelingen belangrijk zijn.
Belangrijk: zolpidem is een receptgeneesmiddel. Gebruik het alleen volgens de instructies van arts, apotheker en bijsluiter. Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch advies.
Slapeloosheid, ook wel insomnie genoemd, betekent meer dan af en toe een slechte nacht.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas kan sprake zijn van slapeloosheid wanneer iemand minstens drie keer per week slecht slaapt en daar overdag gevolgen van ervaart.
Slecht slapen kan bestaan uit:
Overdag kunnen vervolgens klachten ontstaan zoals:
Er wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen kortdurende slapeloosheid en klachten die langer blijven bestaan.
Dat onderscheid is belangrijk omdat slaapmedicatie vooral een beperkte plaats heeft bij kortbestaande klachten.
Zolpidem is bedoeld voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen bij volwassenen.
Het Farmacotherapeutisch Kompas benadrukt dat de behandeling van slapeloosheid in de eerste plaats niet-medicamenteus is.
Een slaapmiddel kan volgens deze richtlijn vooral worden overwogen wanneer sprake is van:
Zolpidem behoort daarbij tot de kortwerkende middelen die eventueel tijdelijk kunnen worden gebruikt.
Het is dus niet bedoeld als standaardoplossing voor iemand die maanden of jaren slecht slaapt.
Slaapmedicatie kan slaap tijdelijk ondersteunen, maar neemt niet automatisch de oorzaak van slapeloosheid weg.
Stel bijvoorbeeld dat iemand slecht slaapt door:
Dan kan een slaapmiddel de nacht tijdelijk gemakkelijker maken zonder het echte probleem op te lossen.
Daarom adviseren medische richtlijnen om zo mogelijk eerst te onderzoeken waardoor de slapeloosheid ontstaat.
Wil je eerst praktische stappen proberen om je slaap te verbeteren? Lees dan wat je kunt doen bij slapeloosheid.
Zolpidem beïnvloedt het GABA-A-receptorsysteem in de hersenen.
GABA is een belangrijke remmende signaalstof in het centrale zenuwstelsel.
Zolpidem bindt vooral aan bepaalde GABA-A-receptoren en versterkt zo remmende processen in de hersenen.
Hierdoor neemt de activiteit in het centrale zenuwstelsel af en ontstaat een slaapbevorderend effect.
Zolpidem wordt daarom meestal ingedeeld bij de zogenoemde Z-drugs of benzodiazepine-achtige slaapmiddelen.
Het is chemisch geen klassieke benzodiazepine, maar de werking heeft wel overeenkomsten met die geneesmiddelengroep.
Wil je deze groepen uitgebreider vergelijken? Lees dan het verschil tussen zolpidem en benzodiazepinen.
Zolpidem werkt relatief snel.
Het Farmacotherapeutisch Kompas beschrijft de werking als snel, met maximale bloedconcentraties doorgaans binnen ongeveer een half uur tot drie uur.
Daarom wordt zolpidem vlak voor het slapen ingenomen.
Het is niet verstandig om het middel vervolgens in te nemen en nog allerlei activiteiten te ondernemen.
Na inname kunnen namelijk:
optreden.
Ga na gebruik dus daadwerkelijk naar bed.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt een werkingsduur van ongeveer zes uur.
Dat betekent echter niet dat iedere gebruiker na precies zes uur volledig vrij is van mogelijke effecten.
Sommige mensen kunnen de volgende ochtend nog last hebben van:
De European Medicines Agency adviseert daarom minimaal acht uur tussen de inname van zolpidem en activiteiten waarvoor volledige mentale alertheid nodig is, zoals autorijden.
Wil je hier uitgebreider over lezen? Bekijk dan ons aparte artikel over hoe lang zolpidem werkt en waarom je de volgende ochtend nog suf kunt zijn.
Het effect van slaapmiddelen wordt soms overschat.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas verkorten benzodiazepine-agonisten zoals zolpidem de inslaaptijd gemiddeld met ongeveer 15 tot 20 minuten ten opzichte van placebo.
De totale slaapduur neemt gemiddeld met ongeveer 30 tot 50 minuten toe.
Dat kan voor iemand met ernstige tijdelijke slapeloosheid een merkbaar verschil zijn.
Maar deze cijfers laten ook zien dat slaapmedicatie geen volledige oplossing vormt voor ieder slaapprobleem.
Het verandert bijvoorbeeld niet automatisch:
Daarom blijft behandeling van de oorzaak belangrijk.
Een belangrijke reden is gewenning.
Wanneer slaapmiddelen regelmatig worden gebruikt kan het lichaam zich aan het effect aanpassen.
Daardoor kan het slaapbevorderende effect langzaam afnemen.
Het Farmacotherapeutisch Kompas vermeldt dat het gewenste effect van benzodiazepine-agonisten na ongeveer twee weken geleidelijk kan verminderen, terwijl bijwerkingen blijven bestaan.
Daarnaast neemt bij langer gebruik het risico toe op:
Daarom wordt zolpidem zo kort mogelijk gebruikt.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas is de gebruikelijke behandelduur meestal enkele dagen tot twee weken.
Zonder nieuwe medische beoordeling wordt een maximale behandelduur van ongeveer vier weken inclusief afbouwen genoemd.
Dat betekent niet dat vier weken automatisch nodig of wenselijk is.
Integendeel: medische richtlijnen adviseren slaapmiddelen zo kort mogelijk te gebruiken en liefst slechts incidenteel wanneer dat kan.
De precieze behandelduur wordt individueel door de arts bepaald.
Ja.
Net als andere benzodiazepine-agonisten kan zolpidem bij regelmatig gebruik lichamelijke en psychische afhankelijkheid veroorzaken.
Het risico neemt toe wanneer het middel:
Lichamelijke afhankelijkheid betekent dat het zenuwstelsel zich aan de aanwezigheid van het geneesmiddel heeft aangepast.
Wanneer het daarna plotseling wordt gestopt, kunnen ontwenningsverschijnselen optreden.
Na het stoppen met slaapmedicatie kan soms tijdelijk rebound-slapeloosheid optreden.
Dat betekent dat het slaapprobleem tijdelijk sterker terugkomt dan vóór het gebruik van het middel.
Iemand kan daardoor denken:
“Zie je wel, zonder zolpidem kan ik helemaal niet slapen.”
Terwijl het tijdelijke slechtere slapen deels samen kan hangen met het stoppen zelf.
Dit kan een vicieuze cirkel veroorzaken:
slecht slapen → slaapmiddel gebruiken → gewenning → stoppen → tijdelijk slechter slapen → opnieuw slaapmiddel gebruiken.
Daarom is begeleiding belangrijk wanneer zolpidem gedurende langere tijd regelmatig is gebruikt.
Wanneer zolpidem minder goed lijkt te werken, kan gewenning een rol spelen.
Het is dan niet verstandig zelf de hoeveelheid te verhogen.
Een hogere dosis verhoogt het risico op:
Gebruik daarom nooit meer dan voorgeschreven.
Bespreek afnemende werking met de voorschrijvend arts.
Zolpidem wordt vaak als kortwerkend beschouwd, maar de invloed kan bij sommige mensen de volgende ochtend nog merkbaar zijn.
Daarom heeft de EMA waarschuwingen aangescherpt rond:
De EMA adviseert minimaal acht uur tussen de inname en dergelijke activiteiten.
Het risico op verminderde alertheid neemt toe wanneer:
Daarom is niet alleen belangrijk hoe laat je zolpidem inneemt, maar ook hoeveel tijd je daarna daadwerkelijk kunt slapen.
Voor gewone zolpidemproducten wordt geadviseerd het middel één keer per nacht te gebruiken.
De EMA adviseert geen tweede dosis tijdens dezelfde nacht.
Een belangrijke reden is dat daardoor de kans groter wordt dat er de volgende ochtend nog relevante effecten aanwezig zijn.
Neem daarom nooit zelfstandig een extra dosis omdat je opnieuw wakker bent geworden.
Word je regelmatig midden in de nacht wakker? Lees dan waarom je ’s nachts steeds wakker kunt worden.
Alcohol en zolpidem zijn geen goede combinatie.
Beide hebben een dempende werking op het centrale zenuwstelsel.
Daardoor kan alcohol de effecten van zolpidem versterken.
Mogelijke gevolgen zijn:
De EMA adviseert daarom alcohol niet te gebruiken wanneer zolpidem wordt ingenomen.
Meer hierover lees je in ons uitgebreide artikel over slaapmiddelen en alcohol.
Ja.
Andere geneesmiddelen met een dempende werking kunnen het effect van zolpidem versterken.
Dit is bijvoorbeeld relevant bij bepaalde:
Daarom moet een arts weten welke andere geneesmiddelen je gebruikt.
Combineer niet zelfstandig verschillende versuffende middelen.
Zolpidem kan verschillende bijwerkingen veroorzaken.
Voorbeelden zijn:
Daarnaast zijn er bijzondere gedragingen tijdens de slaap beschreven.
Bij sommige gebruikers kunnen bijzondere gedragingen optreden terwijl iemand niet volledig wakker is.
Voorbeelden zijn:
Bij ernstige slaapgerelateerde gedragingen moet medische beoordeling plaatsvinden.
Een voorgeschiedenis van somnambulisme of andere complexe slaapgedragingen na zolpidem is volgens officiële productinformatie een belangrijke contra-indicatie voor verder gebruik.
Zolpidem is volgens officiële productinformatie gecontra-indiceerd bij het slaapapneusyndroom.
Dat is belangrijk omdat iemand met slaapapneu een ander slaapvraagstuk heeft dan iemand met gewone slapeloosheid.
Mogelijke aanwijzingen voor slaapapneu zijn:
Bij zulke klachten is onderzoek naar de onderliggende slaapstoornis belangrijker dan alleen het onderdrukken van slapeloosheid.
Oudere mensen zijn gevoeliger voor veel bijwerkingen van slaapmiddelen.
Denk aan:
Daarom wordt bij ouderen doorgaans een lagere startdosering gebruikt.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt bij ouderen en verzwakte patiënten een startdosis van 5 mg per dag.
De juiste dosering moet altijd door een arts worden bepaald.
Zolpidem kan slaap tijdelijk verbeteren, maar chronische slapeloosheid vraagt meestal om een bredere aanpak.
Wanneer iemand weken of maanden slecht slaapt, is het belangrijk te kijken naar:
Cognitieve gedragstherapie voor insomnia, vaak afgekort als CGT-I, is hierbij een belangrijke behandeling.
Deze therapie richt zich onder andere op:
Voor aanhoudende slapeloosheid is zo’n aanpak meestal belangrijker dan langdurig slaapmedicatie blijven gebruiken.
Wanneer een arts tijdelijk zolpidem voorschrijft, kunnen goede slaapgewoonten nog steeds belangrijk zijn.
Denk bijvoorbeeld aan:
Het doel is dat je slaap uiteindelijk niet afhankelijk blijft van medicatie.
Praktische stappen vind je in ons artikel wat te doen bij slapeloosheid.
Niet automatisch.
Melatonine wordt vaak gezien als een algemeen natuurlijk alternatief voor slaapmedicatie.
Maar melatonine speelt vooral een rol bij het reguleren van het biologische dag-nachtritme.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas heeft melatonine bij gewone slapeloosheid zonder specifieke medische indicatie geen klinisch relevant effect en kan verkeerd gebruik het slaapritme zelfs verstoren.
De juiste behandeling hangt daarom af van de oorzaak van de klachten.
Zolpidem en temazepam kunnen beide kortdurend worden gebruikt bij ernstige slapeloosheid.
Temazepam is een klassieke benzodiazepine.
Zolpidem behoort tot de benzodiazepine-agonisten/Z-drugs.
Beide werken via het GABA-A-systeem en hebben slaapbevorderende eigenschappen.
Toch verschillen ze in chemische structuur en farmacologische eigenschappen.
Geen van beide middelen is bedoeld om langdurige slapeloosheid zonder verdere behandeling structureel op te lossen.
Bespreek je slaapproblemen met een arts wanneer:
Ook wanneer zolpidem minder goed lijkt te werken dan voorheen, is het verstandig dit te bespreken in plaats van zelf de hoeveelheid aan te passen.
Zolpidem kan in bepaalde situaties nuttig zijn voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid.
Het voordeel is dat het relatief snel werkt en korter werkt dan sommige andere slaap- en kalmeringsmiddelen.
Maar die eigenschappen maken het nog geen ideale langdurige oplossing.
De belangrijkste punten zijn:
Een slaapmiddel kan dus tijdelijk helpen om een moeilijke periode te overbruggen.
Maar voor duurzaam beter slapen is het meestal belangrijker te begrijpen waarom het slaapprobleem bestaat en welke factoren het in stand houden.
Ja. Zolpidem is een benzodiazepine-achtig slaapmiddel dat wordt gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid bij volwassenen.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas heeft slaapmedicatie vooral een plaats bij kortbestaande ernstige slapeloosheid met een duidelijke aanleiding en hoge lijdensdruk.
Zolpidem werkt relatief snel en wordt daarom vlak voor het slapen ingenomen.
Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt een werkingsduur van ongeveer zes uur. Sommige mensen kunnen de volgende ochtend nog restverschijnselen ervaren.
De behandeling duurt doorgaans enkele dagen tot maximaal enkele weken. Zonder nieuwe beoordeling wordt maximaal ongeveer vier weken inclusief afbouwen genoemd.
Ja. Bij regelmatig en langer gebruik kan lichamelijke en psychische afhankelijkheid ontstaan.
Dat kan. Bij regelmatig gebruik kan gewenning ontstaan, waardoor het slaapbevorderende effect afneemt.
Nee. Alcohol kan de dempende en versuffende werking versterken en het risico op verminderde alertheid vergroten.
Voor gewone zolpidemproducten wordt geadviseerd slechts één dosis per nacht te gebruiken en niet later in dezelfde nacht opnieuw in te nemen.
Zolpidem is vooral bedoeld voor kortdurend gebruik. Bij langdurige slapeloosheid ligt de nadruk op behandeling van de oorzaak, slaapgedrag en eventueel cognitieve gedragstherapie voor insomnia.
Voor dit artikel zijn onder andere geraadpleegd:
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of apotheker.
Zolpidem kan wisselwerkingen hebben met andere medicijnen. Sommige middelen versterken de versuffende werking, terwijl andere de hoeveelheid zolpidem in het
Zolpidem kan wisselwerkingen hebben met andere medicijnen. Sommige middelen versterken de versuffende werking, terwijl andere de hoeveelheid zolpidem in het
Zolpidem is bedoeld voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid. Wanneer het middel regelmatig of gedurende langere tijd wordt gebruikt,
