Oxazepam is een geneesmiddel uit de groep benzodiazepinen. Het wordt door artsen vooral voorgeschreven bij ernstige angst en spanning en soms voor een kortdurende behandeling van slaapproblemen. Het middel heeft een rustgevende en ontspannende werking, maar kan ook sufheid veroorzaken en bij langer gebruik leiden tot gewenning en afhankelijkheid. Daarom is het belangrijk om oxazepam alleen te gebruiken zoals afgesproken met een arts.
In dit artikel lees je wat oxazepam doet, wanneer het wordt toegepast, hoe snel het werkt en welke aandachtspunten belangrijk zijn bij het gebruik.
Wat is oxazepam?
Oxazepam behoort tot de benzodiazepinen. Deze geneesmiddelen beïnvloeden de prikkeloverdracht in de hersenen en remmen bepaalde activiteit van het centrale zenuwstelsel. Hierdoor kunnen gevoelens van angst en spanning afnemen en ontstaat vaak een rustgevend effect.
Het middel kan daarnaast spierontspannend en slaapbevorderend werken.
Oxazepam is in Nederland een receptplichtig geneesmiddel. Het is onder andere verkrijgbaar als tablet van 10 mg en 50 mg. Welke sterkte en gebruiksduur passend zijn, wordt door een arts bepaald op basis van de klacht en persoonlijke situatie.
Waarvoor wordt oxazepam gebruikt?
Artsen kunnen oxazepam voorschrijven wanneer angst of spanning zo sterk aanwezig is dat iemand hierdoor duidelijk wordt beperkt in het dagelijks functioneren.
Daarnaast wordt het soms gedurende korte tijd ingezet bij slapeloosheid. Ook kan het onder medische begeleiding worden toegepast bij ontwenningsverschijnselen na het stoppen met alcohol.
Bij gewone stress, een paar slechte nachten of tijdelijke onrust is een benzodiazepine niet automatisch de eerste oplossing. Vaak wordt eerst gekeken naar de oorzaak van de klachten en naar andere manieren om deze te verminderen.
Hoe werkt oxazepam?
In de hersenen worden voortdurend signalen tussen zenuwcellen doorgegeven. Oxazepam versterkt indirect de remmende werking van de neurotransmitter GABA. Daardoor wordt de activiteit van bepaalde zenuwcellen afgeremd.
Dat kan verschillende effecten geven:
- minder gevoel van angst en spanning;
- een rustiger gevoel;
- ontspanning van de spieren;
- sufheid en slaperigheid;
- gemakkelijker inslapen.
Het rustgevende effect begint doorgaans relatief snel. Hoe sterk en hoe lang iemand het effect ervaart, verschilt per persoon en hangt onder andere af van de dosis en persoonlijke gevoeligheid.
Oxazepam bij angst en spanning
Iedereen ervaart weleens stress of spanning. Dat betekent niet direct dat medicatie nodig is.
Oxazepam kan worden voorgeschreven wanneer angst of spanning ernstig is en andere maatregelen onvoldoende helpen.
Het voordeel van het middel is dat de rustgevende werking relatief snel kan optreden. Daar staat tegenover dat het de oorzaak van angstklachten niet oplost.
Daarom wordt bij langdurige klachten vaak ook gekeken naar behandelingen die zich juist richten op de onderliggende oorzaak.
Omdat het lichaam aan benzodiazepinen kan wennen, is oxazepam meestal bedoeld voor tijdelijk gebruik.
Oxazepam bij slaapproblemen
Oxazepam heeft een versuffende werking en kan daardoor het inslapen vergemakkelijken. Toch is het niet bedoeld om zonder beperking iedere avond te gebruiken.
Bij dagelijks gebruik kan de slaapbevorderende werking na verloop van tijd minder worden. Ook kan het risico op afhankelijkheid toenemen.
Bij terugkerende slapeloosheid is het daarom belangrijk om te onderzoeken waarom iemand slecht slaapt.
Stress, onregelmatige slaaptijden, cafeïne, alcohol, pijn en beeldschermgebruik kunnen bijvoorbeeld allemaal invloed hebben op de nachtrust.
Welke bijwerkingen kan oxazepam geven?
Niet iedereen krijgt dezelfde bijwerkingen. De meest herkenbare klachten hangen samen met de rustgevende werking van het middel.
Mogelijke bijwerkingen zijn:
- slaperigheid of sufheid;
- vermoeidheid;
- duizeligheid;
- verminderde reactiesnelheid;
- minder goede coördinatie;
- spierzwakte;
- geheugenproblemen.
Vooral bij het begin van de behandeling kan iemand merken dat concentreren of snel reageren moeilijker gaat.
Sommige mensen kunnen juist onverwachte reacties krijgen, zoals onrust, prikkelbaarheid of verwardheid.
Neem bij opvallende of ernstige klachten contact op met een arts of apotheker.
Oxazepam en autorijden
Omdat oxazepam het reactievermogen kan verminderen, kan autorijden na gebruik onveilig zijn.
Hoe lang iemand beter niet kan rijden hangt onder andere af van de hoeveelheid, het tijdstip van gebruik en hoe vaak het middel wordt gebruikt.
Ga niet autorijden wanneer je nog suf, slaperig, duizelig of minder alert bent. Controleer altijd de actuele instructies van arts, apotheker en de officiële medicijninformatie.
Alcohol en oxazepam
Alcohol en oxazepam hebben allebei een dempende invloed op het centrale zenuwstelsel.
Door ze te combineren kunnen effecten zoals sufheid, tragere reacties en verminderde coördinatie sterker worden.
Ook andere geneesmiddelen kunnen deze versuffende werking versterken. Geef daarom altijd aan een arts of apotheker door welke medicijnen en andere middelen je gebruikt.
Kan oxazepam verslavend zijn?
Bij benzodiazepinen bestaat het risico op lichamelijke en psychische afhankelijkheid.
Dit risico wordt groter wanneer het middel vaker, langer of in hogere hoeveelheden wordt gebruikt dan bedoeld.
Het lichaam kan na verloop van tijd gewend raken aan oxazepam. Wanneer iemand dan plotseling stopt, kunnen ontwenningsverschijnselen ontstaan.
Voorbeelden zijn:
- onrust;
- angst;
- slecht slapen;
- hoofdpijn;
- zweten;
- gespannen spieren.
Daarom is het niet verstandig om na langduriger gebruik zelf ineens te stoppen.
Een arts kan indien nodig helpen met een geleidelijk afbouwschema.
Oxazepam stoppen of afbouwen
Wie oxazepam slechts kort gebruikt, krijgt niet automatisch problemen bij het stoppen. Bij regelmatig of langduriger gebruik kan dat anders liggen.
Een plotselinge stop kan ervoor zorgen dat oorspronkelijke klachten tijdelijk sterker terugkomen.
Daarom wordt bij langer gebruik vaak geleidelijk afgebouwd.
Hoe snel dat kan, verschilt per persoon. De gebruikte dosis, gebruiksduur en persoonlijke omstandigheden spelen hierbij een rol.
Bespreek een afbouwschema daarom altijd met een arts of apotheker.
Oxazepam tijdens zwangerschap of borstvoeding
Bij zwangerschap, een zwangerschapswens of borstvoeding is overleg met een arts belangrijk.
Oxazepam kan invloed hebben op het ongeboren kind en kan ook in de moedermelk terechtkomen.
Gebruik het daarom in deze situaties alleen wanneer een arts dit verantwoord vindt.
Oxazepam is geen oplossing voor iedere vorm van stress
Een belangrijk onderscheid is dat oxazepam vooral symptomen zoals spanning en onrust tijdelijk kan verminderen.
Het verandert niet automatisch de oorzaak van de klachten.
Bij langdurige stress, angst of slaapproblemen kan daarom een bredere aanpak nodig zijn.
Denk bijvoorbeeld aan aanpassingen in slaapgewoonten, het verminderen van stressfactoren of behandeling van een onderliggende angststoornis.
Medicatie kan in sommige situaties onderdeel zijn van de behandeling, maar aandacht voor de oorzaak blijft belangrijk.
Samengevat
Oxazepam is een benzodiazepine met een rustgevende, angstverminderende en slaapbevorderende werking.
Het kan bij bepaalde klachten effectief zijn, maar kent ook belangrijke aandachtspunten. Sufheid, verminderde reactiesnelheid, gewenning en afhankelijkheid behoren tot de mogelijke nadelen.
Gebruik oxazepam daarom alleen volgens voorschrift en verander de hoeveelheid of gebruiksduur niet op eigen initiatief.
Heb je vragen over bijwerkingen, stoppen, combineren met andere medicijnen of de werking van oxazepam? Bespreek die dan met een arts of apotheker.


