Gratis en discrete verzending vanaf €200 in Nederland & België
Voor 15:00 besteld, morgen in huis
Laagste prijsgarantie — altijd scherp geprijsd
Rechtstreeks uit een erkende apotheek
Zolpidem, zopiclon, temazepam en lormetazepam zijn vier receptplichtige slaapmiddelen die kortdurend kunnen worden gebruikt bij ernstige slapeloosheid.
Hoewel ze allemaal slaap bevorderen, zijn ze niet hetzelfde.
Ze verschillen onder andere in:
De actuele Nederlandse behandelrichtlijn benadrukt dat slapeloosheid in eerste instantie niet met geneesmiddelen wordt behandeld.
Alleen bij kort bestaande ernstige slapeloosheid met een duidelijke oorzaak en hoge lijdensdruk kan kortdurend een slaapmiddel worden overwogen.
Wanneer medicatie toch nodig is, noemt het Farmacotherapeutisch Kompas vier kortwerkende benzodiazepine-agonisten als voorkeursopties:
Dat betekent echter niet dat één van deze middelen voor iedereen automatisch de beste keuze is.
| Slaapmiddel | Begin werking | Geschatte werkingsduur | Gebruikelijke volwassen dosis |
|---|---|---|---|
| Zolpidem | binnen ± 30 minuten | ± 6 uur | max. 10 mg |
| Zopiclon | binnen ± 1 uur | ± 6–8 uur | 7,5 mg |
| Temazepam | binnen ± 1 uur | ± 6–8 uur | 10–20 mg |
| Lormetazepam | ± 15–30 minuten | ± 10–12 uur | 1–2 mg |
Deze getallen geven alleen een algemeen beeld.
Doseringen van verschillende geneesmiddelen mogen nooit rechtstreeks met elkaar worden vergeleken. Eén milligram van het ene slaapmiddel is farmacologisch niet hetzelfde als één milligram van een ander middel.
Op basis van de gemiddelde informatie van Apotheek.nl beginnen zolpidem en lormetazepam relatief snel te werken.
Zolpidem:
ongeveer 30 minuten.
Lormetazepam:
ongeveer 15 tot 30 minuten.
Zopiclon en temazepam beginnen doorgaans binnen ongeveer:
1 uur
merkbaar te werken.
Dit zijn gemiddelden.
Het werkelijke begin van de werking kan per persoon verschillen.
Van deze vier heeft zolpidem doorgaans de kortste duidelijke slaapbevorderende werkingsduur.
Apotheek.nl noemt ongeveer:
6 uur.
Zopiclon en temazepam werken doorgaans ongeveer:
6 tot 8 uur.
Lormetazepam werkt langer:
ongeveer 10 tot 12 uur.
Een langere werkingsduur is niet automatisch beter.
Een middel dat langer werkt kan bijvoorbeeld meer kans geven op resterende sufheid wanneer iemand vroeg moet opstaan.
Zolpidem is een zogenoemde Z-drug.
Chemisch gezien is het geen klassieke benzodiazepine, maar het beïnvloedt wel het GABA-A-systeem.
Zolpidem wordt gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid bij volwassenen.
Volgens Apotheek.nl:
De gebruikelijke maximale dosis voor volwassenen bedraagt:
10 mg eenmaal per nacht.
Bij ouderen en verzwakte patiënten wordt doorgaans gestart met:
5 mg.
Er mag niet dezelfde nacht nogmaals een dosis worden genomen.
Meer informatie vind je in zolpidem 10 mg: werking en belangrijke aandachtspunten.
Ook zopiclon behoort tot de zogenaamde Z-drugs.
Het middel werkt via het GABA-A-systeem maar heeft een andere chemische structuur dan klassieke benzodiazepinen.
Volgens Apotheek.nl:
De gebruikelijke dosis voor volwassenen bedraagt:
7,5 mg vlak voor het slapen.
Bij ouderen wordt doorgaans gestart met:
3,75 mg.
Een opvallende bijwerking van zopiclon is een:
bittere of metaalachtige smaak.
Meer informatie vind je in zopiclon: werking, werkingsduur en bijwerkingen.
Temazepam is anders dan zolpidem en zopiclon een klassieke benzodiazepine.
Het middel heeft:
eigenschappen.
Volgens Apotheek.nl wordt iemand doorgaans binnen ongeveer:
1 uur
slaperig en rustig.
De slaapbevorderende werking duurt ongeveer:
6 tot 8 uur.
De gebruikelijke volwassen dosering bij ernstige slapeloosheid is volgens het Farmacotherapeutisch Kompas:
10 tot 20 mg.
Bij ouderen wordt doorgaans:
10 mg
gebruikt.
Lees meer in temazepam: werking, werkingsduur en bijwerkingen.
Lormetazepam is eveneens een klassieke benzodiazepine.
Het middel begint relatief snel te werken.
Volgens Apotheek.nl wordt iemand meestal binnen:
15 tot 30 minuten
slaperig.
De werking houdt ongeveer:
10 tot 12 uur
aan.
Daarmee heeft lormetazepam binnen deze vier middelen doorgaans de langste duidelijke werkingsduur.
De gebruikelijke volwassen dosis bedraagt:
1 tot 2 mg.
Bij ouderen of verzwakte patiënten wordt meestal gestart met:
0,5 mg.
Meer informatie vind je in lormetazepam: werking, werkingsduur en bijwerkingen.
Zolpidem en zopiclon zijn beide Z-drugs.
Ze lijken qua toepassing sterk op elkaar, maar er bestaan enkele belangrijke verschillen.
Zopiclon blijft gemiddeld iets langer slaapbevorderend werken dan zolpidem.
Dat betekent echter niet dat zopiclon automatisch geschikter is.
Dit is een veelgemaakte vergelijking.
Het belangrijkste structurele verschil:
zolpidem is een Z-drug.
Temazepam is een klassieke benzodiazepine.
Toch werken beide via het GABA-A-systeem en worden beide gebruikt voor kortdurende ernstige slapeloosheid.
Zolpidem werkt doorgaans ongeveer:
6 uur.
Temazepam:
6 tot 8 uur.
Temazepam heeft naast de slaapbevorderende werking ook duidelijk:
eigenschappen.
Lees hiervoor ook onze uitgebreide vergelijking zolpidem of temazepam: wat is het verschil?.
Beide zijn klassieke benzodiazepinen.
Een belangrijk praktisch verschil is de werkingsduur.
Temazepam:
ongeveer 6–8 uur.
Lormetazepam:
ongeveer 10–12 uur.
Lormetazepam begint daarnaast vaak sneller merkbaar te werken.
Een langere werking kan relevant zijn wanneer iemand gedurende de nacht regelmatig wakker wordt, maar kan ook bijdragen aan resterende sufheid.
De keuze hoort daarom gebaseerd te zijn op de individuele medische situatie.
Zolpidem en zopiclon worden meestal Z-drugs genoemd.
Andere voorbeelden bestaan, maar zolpidem en zopiclon behoren tot de bekendste.
Ze worden zo genoemd omdat de naam van verschillende geneesmiddelen in deze groep met een Z begint.
Z-drugs zijn chemisch geen klassieke benzodiazepinen.
Toch beïnvloeden ze, net als benzodiazepinen, het:
GABA-A-receptorsysteem.
Daardoor kunnen de effecten sterk lijken op die van benzodiazepinen.
Binnen deze vergelijking zijn:
klassieke benzodiazepinen.
Zolpidem en zopiclon hebben een andere chemische structuur.
In de behandeling van slapeloosheid worden alle vier echter onder de bredere groep benzodiazepine-agonisten geplaatst.
Meer achtergrond vind je in benzodiazepinen: werking, soorten en risico’s.
Niet automatisch.
Z-drugs werden ooit ontwikkeld met de verwachting dat ze bepaalde voordelen konden hebben ten opzichte van klassieke benzodiazepinen.
Maar ook bij zolpidem en zopiclon kunnen problemen ontstaan zoals:
Zolpidem kan daarnaast in zeldzame gevallen complexe slaapgedragingen veroorzaken, zoals slaapwandelen of activiteiten uitvoeren zonder zich deze later goed te herinneren.
De term Z-drug betekent dus niet dat een middel zonder risico is.
Daar bestaat geen universeel antwoord op.
Bij moeite met inslapen kan een relatief snel werkend middel theoretisch praktischer zijn dan een middel dat langzaam begint te werken.
Zolpidem en lormetazepam beginnen doorgaans relatief snel.
Maar de keuze hangt ook af van:
De arts beoordeelt daarom het totale beeld.
Ook hier bestaat geen algemeen beste middel.
Een middel met een iets langere werking kan theoretisch meer invloed hebben gedurende de rest van de nacht.
Lormetazepam werkt bijvoorbeeld langer dan zolpidem.
Daar staat tegenover dat een langere werking de volgende ochtend ook meer merkbaar kan zijn.
De gewenste werkingsduur moet daarom worden afgewogen tegen het risico op:
Andere benzodiazepinen kunnen eveneens slaperigheid veroorzaken.
Toch worden bijvoorbeeld:
niet als voorkeurs-slaapmiddelen genoemd.
Een belangrijke reden is hun lange farmacokinetische profiel.
Bij herhaald gebruik kan een middel zich in het lichaam ophopen.
Dit kan het risico vergroten op:
Daarom geeft de Nederlandse behandelrichtlijn bij kortdurende slaapmedicatie de voorkeur aan de vier middelen uit deze vergelijking.
Lorazepam en oxazepam zijn bekende benzodiazepinen.
Ze kunnen slaperigheid veroorzaken.
Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas zijn ze voor slapeloosheid echter minder geschikt vanwege hun relatief trage opname.
Ze worden vaker gebruikt vanwege hun:
werking.
Dit laat opnieuw zien dat niet iedere benzodiazepine automatisch een geschikt slaapmiddel is.
Alle vier de middelen zijn bedoeld voor kortdurend gebruik.
De Nederlandse richtlijn adviseert slaapmiddelen alleen in uitzonderingssituaties en zo kort mogelijk, het liefst slechts incidenteel.
Het Farmacotherapeutisch Kompas benadrukt bovendien dat het gewenste slaapbevorderende effect bij regelmatig gebruik kan afnemen.
Langdurig dagelijks gebruik vergroot tegelijkertijd het risico op:
Gewenning wordt ook wel tolerantie genoemd.
Het zenuwstelsel past zich bij regelmatig gebruik gedeeltelijk aan het slaapmiddel aan.
Hierdoor kan dezelfde dosis na verloop van tijd minder effect geven.
Iemand kan vervolgens de neiging krijgen om meer te gebruiken.
De dosis zelfstandig verhogen is echter niet verstandig.
Een afnemende werking is juist een reden om de behandeling opnieuw te laten beoordelen.
Ja.
Dit geldt zowel voor:
Afhankelijkheid kan lichamelijk en psychisch zijn.
Bij lichamelijke afhankelijkheid raakt het lichaam gewend aan de aanwezigheid van het geneesmiddel.
Plotseling stoppen kan vervolgens onder andere leiden tot:
Na langer regelmatig gebruik kan daarom geleidelijk afbouwen nodig zijn.
Na het stoppen met slaapmiddelen kunnen slaapklachten tijdelijk erger worden.
Dit wordt:
rebound-slapeloosheid
genoemd.
Iemand kan hierdoor denken dat hij zonder het slaapmiddel helemaal niet kan slapen.
De tijdelijke verslechtering kan echter juist een gevolg zijn van het stoppen.
Dit is één van de redenen waarom dagelijks langdurig gebruik wordt afgeraden.
Hoewel de middelen verschillen, komen verschillende bijwerkingen bij meerdere middelen terug.
Voorbeelden zijn:
Vooral ouderen hebben hierdoor meer risico op vallen.
Ja.
Ook een kortwerkend middel kan de volgende ochtend nog invloed hebben.
Dat hangt onder andere af van:
Daarom moet na inname voldoende tijd beschikbaar zijn om te slapen.
Alcohol en slaapmiddelen versterken elkaars dempende effecten.
Dit kan leiden tot meer:
Daarom wordt alcohol tijdens het gebruik van deze slaapmiddelen afgeraden.
Lees meer in slaapmiddelen en alcohol: waarom is de combinatie riskant?.
Alle vier deze slaapmiddelen kunnen het reactievermogen beïnvloeden.
De exacte periode waarin autorijden wordt afgeraden verschilt per geneesmiddel en soms ook per dosis.
Daarom is het niet verstandig één algemene tijd voor alle slaapmiddelen te gebruiken.
Controleer altijd het actuele advies van:
Rijd nooit wanneer je nog:
bent.
De huidige Nederlandse richtlijn geeft duidelijk de voorkeur aan niet-medicamenteuze behandeling.
Daar zijn verschillende redenen voor.
Slaapmiddelen kunnen tijdelijk helpen, maar lossen vaak niet de oorzaak van slapeloosheid op.
Mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld:
Daarnaast kunnen slaapmiddelen gewenning en afhankelijkheid veroorzaken.
Belangrijke maatregelen zijn bijvoorbeeld:
Meer hierover lees je in wat te doen bij slapeloosheid: 10 tips voor beter slapen.
Zolpidem
Zopiclon
Temazepam
Lormetazepam
Geen van deze eigenschappen maakt één middel automatisch het beste slaapmiddel.
De keuze hangt af van de individuele situatie en hoort door een arts te worden gemaakt.
Wanneer kortdurend toch medicatie nodig is, noemt het Farmacotherapeutisch Kompas lormetazepam, temazepam, zolpidem en zopiclon.
Lormetazepam werkt doorgaans binnen ongeveer 15–30 minuten en zolpidem binnen ongeveer 30 minuten. Temazepam en zopiclon werken meestal binnen ongeveer één uur.
Zolpidem heeft doorgaans de kortste duidelijke slaapbevorderende werking, ongeveer zes uur.
Lormetazepam werkt doorgaans ongeveer 10–12 uur en daarmee langer dan de andere drie middelen in deze vergelijking.
Chemisch gezien niet. Ze behoren tot de Z-drugs, maar beïnvloeden wel hetzelfde GABA-A-systeem en worden samen met benzodiazepinen tot de benzodiazepine-agonisten gerekend.
Ja. Beide zijn klassieke benzodiazepinen.
Er bestaat geen slaapmiddel dat voor iedereen het beste is. De keuze hangt onder andere af van het type slaapklacht, leeftijd, andere medicijnen, medische aandoeningen en risico op bijwerkingen.
Ja. Zowel klassieke benzodiazepinen als Z-drugs kunnen bij regelmatig gebruik leiden tot gewenning en afhankelijkheid.
Alcohol kan de versuffende werking versterken en wordt daarom afgeraden.
Zolpidem, zopiclon, temazepam en lormetazepam zijn in Nederland receptplichtige geneesmiddelen.
Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen persoonlijk advies van een arts of apotheker.
Zolpidem werkt relatief snel en heeft een korte slaapbevorderende werking. Lees welke voordelen dit kan hebben ten opzichte van langwerkende
Zolpidem werkt relatief snel en heeft een korte slaapbevorderende werking. Lees welke voordelen dit kan hebben ten opzichte van langwerkende
Ouderen zijn gevoeliger voor de werking en bijwerkingen van slaapmiddelen. Lees waarom lagere doseringen worden gebruikt en welke aandachtspunten gelden
